Choroby Zdrowie

Ptasia grypa – jak można zarazić się tą chorobą? Poznaj objawy i sposoby leczenia

Żaklina Kańczucka
Żaklina Kańczucka
26 listopada 2020
Ptasia grypa - zakażenie, objawy, leczenie
Fot. iStock
 

Ptasia grypa to choroba zakaźna, która pojawiła się u ludzi w konsekwencji kontaktu z zakażonymi wirusem A/H5N1 ptakami. Charakteryzuje się ona ciężkim przebiegiem, który może skutkować powikłaniami i śmiercią. Czym jest ptasie grypa, jak można się nią zarazić i jak wygląda leczenie tej choroby?

Ptasia grypa — co to jest?

Ptasia grypa to wyjątkowo zakaźna choroba wywoływana przez H5N1, wirusa grypy typu A. Wirusy grypy typu A (odpowiedzialne m.in.: za świńską grypę) pojawiają się u ludzi i u zwierząt (ptaki wodne, kury, świnie). Agresywny szczep wirusa A/H5N1  może występować zarówno wśród ptactwa dzikiego (szczególnie ptaki wodne), jak i u drobiu hodowlanego.

Do tej pory zidentyfikowano ponad 140 szczepów wirusa ptasiej grypy, w większości charakteryzujących się niską patogennością i łagodnym przebiegiem. Natomiast dwa szczepy — H5 i H7 — mają wysoką patogenność, powodującą śmiertelność ptactwa na poziomie 100%. Oba, mimo że należą do szczepów zjadliwych dla ptaków, nie stwarzają jednak dużego zagrożenia dla człowieka. Przypadki zachorowań odnotowywane są od połowy lat 90 na świecie, choć akurat w Europie choroba nie przenosiła się z ptaków na ludzi. W Polsce stwierdzano pojedyncze przypadki zachorowania u dzikich ptaków.

Ptasia grypa - zakażenie, objawy, leczenie

Fot. iStock

Jak można zarazić się ptasią grypą?

Do przeniesienia choroby na człowieka następuje w wyniku kontaktu z kałem zakażonego ptaka, wydzieliną z jego oczu, dróg oddechowych, lub z wydychanym powietrzem. Do zakażeń może dochodzić na skutek przebywania w pomieszczeniach z chorymi ptakami, przez kontakt z paszą, wodą, ściółką, nawozem, czy sprzętem. Narażać na niebezpieczeństwo zakażenia może także spożywanie surowego mięsa lub jaj, natomiast za bezpieczne uważa się jedzenie mięsa drobiu oraz jaj po obróbce cieplnej. Do tej pory nie odnotowano zakażenia ludzi wirusem grypy ptaków drogą pokarmową. Wirus ptasiej grypy niszczony jest w temperaturze powyżej 70ºC, więc gotowanie, smażenie lub pieczenie, które odbywa się w wysokich temperaturach sprawia, że mięso można jeść bez obaw. Wirusy grypy, w tym grypy ptasiej, są wrażliwe na środki dezynfekcyjne oraz detergenty, więc zachowanie właściwej higieny pozwala zmniejszyć ryzyko zakażenia.

Wirus ptasiej grypy obecnie nie przenosi się z człowieka na człowieka. Ta sytuacja może jednak ulec zmianie, ze względu na ciągłe mutacje wirusa. Istnieje ryzyko, że w przyszłości dojdzie do  mutacji, która umożliwi wirusowi szybkie rozprzestrzenianie się  pomiędzy ludźmi. Nie sposób przewidzieć, czy i kiedy do tego dojdzie, dlatego WHO przez cały czas monitoruje sytuację na świecie.

Ptasia grypa - zakażenie, objawy, leczenie

Fot. iStock

Ptasia grypa — objawy 

Ptasia grypa rzadko powoduje zakażenie u ludzi, ale jeśli do nich dochodzi, choroba ma znacznie cięższy przebieg od sezonowej grypy. Objawy, jakie daje ptasia grypa nie są łatwe do odróżnienia od zwykłej grypy. W przypadku wątpliwości można wykonać odpowiednie testy molekularne lub oznaczenie przeciwciał, które mogą potwierdzić diagnozę. Na początku rozwoju infekcji mogą wystąpić objawy charakterystyczne dla sezonowej grypy:

  • gorączka
  • kaszel
  • ból gardła
  • bóle mięśniowe i stawów
  • zapalenie spojówek
  • ogólne objawy osłabienia
  • ataksja (niezborność ruchów)
  • mogą pojawić się wymioty i łagodna biegunka

Natomiast w czasie trwania infekcji może dojść do wirusowego zapalenia płuc, które skutkuje ostrą niewydolnością oddechową. Może dojść także do dysfunkcji wielu narządów, wstrząsu septycznego (sepsy), wtórnych infekcji bakteryjnych i grzybiczych, a także zgonu. Wskaźnik śmiertelności zakażeń wirusem podtypu A/H5/ i A/H7N9/ jest znacznie wyższy u ludzi, niż w przypadku sezonowej grypy.

Ptasia grypa — leczenie

Jeśli już dojdzie do zakażenia wirusem ptasiej grypy, konieczne jest pozostanie w domu, wypoczynek w łóżku i łagodzenie objawów. WHO zaleca stosowanie leków przeciwwirusowych z grupy inhibitorów neuraminidazy (zanamiwir i oseltamiwir). Mogą one skrócić czas namnażania się patogenu, o ile zostaną podane być podane w ciągu 48 godzin od wystąpienia pierwszych objawów. WHO wskazuje możliwość ich zastosowania także na późniejszym etapie choroby. Ponadto przy wysokiej gorączce należy zadbać o dostarczanie do organizmu odpowiedniej ilości płynów i zachowanie wzmożonej higieny. Ważne jest także regularne wietrzenie pomieszczeń i pożywna, lekkostrawna dieta. W przypadku osób, u których przebieg choroby jest ciężki, często z powodu nadkażeń bakteryjnych, konieczna jest hospitalizacja.

Ptasia grypa - zakażenie, objawy, leczenie

Fot. iStock

Jak uniknąć zakażenia ptasią grypą?

Przede wszystkim przestrzegaj zaleceń lokalnych inspekcji weterynaryjnych i sanitarnych. Ponadto unikaj targów, ferm, gdzie znajduje się ptactwo. Nie dotykaj gołymi rękami  martwych lub chorych ptaków, lub powierzchni zanieczyszczonych ptasimi odchodami. W razie konieczności wykorzystaj rękawiczki lub foliową torbę, by uniknąć kontaktu bezpośredniego. Myj ręce wodą i mydłem po kontakcie ze świeżym mięsem, pamiętaj o obróbce cieplnej w temperaturze min. 70 st. C. Dbaj o higienę deski do krojenia, sztućców i talerzy, które miały kontakt z surowym mięsem drobiowym. Surowe mięso drobiowe przechowuj w lodówce bez kontaktu z innymi produktami spożywczymi.


źródło:  www.mp.pl ,www.gov.pl , www.medicover.pl 

Choroby Zdrowie

Ciasto zebra – klasyczne, z kremem, jabłkami i kolorowe. Proste przepisy

Żaklina Kańczucka
Żaklina Kańczucka
26 listopada 2020
Ciasto zebra - klasyczne, z kremem, jabłkami i kolorowe
Fot. iStock
 

Zebra to nieco już zapomniane ciasto, które chętnie piekły nasze mamy. Jest proste w przygotowaniu, wymaga niewielu składników i można je wykonać w kilku wariantach. Warto choć raz je upiec, by odświeżyć wspomnienia i cieszyć się jego wyglądem i smakiem. Wypróbuj przepis na ciasto zebra klasyczne, z kremem, jabłkami i kolorowe.

Ciasto zebra nie bez przyczyny otrzymało taką nazwę. Jest ono charakterystyczne z wyglądu, kojarzy się z pasami, które mają na sobie zebry. Powstają one przez naprzemienne nakładanie (np. łyżką) warstwy ciasta jasnego, bez dodatków, oraz z kakao (lub innymi barwnikami). Upieczone ciasto po przekrojeniu ukazuje pasiasty wzór.

Ciasto zebra — przepis

Ciasto zebra - klasyczne, z kremem, jabłkami i kolorowe

Fot. iStock/ciasto zebra

Ciasto zebra — składniki: 

  • 3 szklanki mąki
  • 1 szklanka oleju
  • 1 szklanka wody
  • szklanka cukru
  • 5 jajek
  • 3 łyżki kakao
  • 2 łyżki mąki do ciasta jasnego
  • 2 łyżeczki proszku do pieczenia
  • 1 cukier waniliowy

Przygotowanie:

  1. Ubij białka na sztywną pianę, pod koniec dodaj cukier i cukier waniliowy — zmiksuj. Wrzucaj po 1 żółtku i nadal miksując następnie dodawaj na przemian trochę oleju i wody, a następnie mąki przesianej z proszkiem do pieczenia.
  2. Masę podziel na dwie równe części. Do jednej wrzuć kakao, do drugiej 2 łyżki mąki.
  3. Tortownicę o średnicy 26 cm wysmaruj masłem i obsyp bułką tartą. Na środek tortownicy zacznij wylewać po 1 łyżce jasnego ciasta, a na nie ciasto z kakao. Wykonuj czynność na przemian, aż do wykorzystania obu ciast.
  4. Piekarnik rozgrzej i piecz ciasto w 180ºC przez 50-55 minut. Sprawdź suchość ciasta patyczkiem. Po ostudzeniu ciasto można polać czekoladą lub posypać cukrem pudrem.

Ciasto kolorowa zebra — przepis 

W tym przepisie można wykorzystać barwniki spożywcze i ciasto podzielić nie na dwie masy (białą i różową), ale np. na trzy lub cztery równe części, dodając wybrane barwniki spożywcze. Należy przy tym pamiętać, że jedna część ciasta zawsze powinna być bez dodatku, jasna.

Ciasto zebra - klasyczne, z kremem, jabłkami i kolorowe

Fot. iStock

Ciasto kolorowa zebra — składniki: 

  • 2 ½ szklanki mąki pszennej
  • 1 ½ szklanki cukru
  • 1 szklanka oleju
  • ¾ szklanki białej oranżady
  • 5 jajek
  • 3 łyżki kisielu wiśniowego
  • 3 łyżki mąki pszennej do ciasta białego
  • 2 łyżeczki proszku do pieczenia
  • 1 łyżeczka aromatu rumowego

Przygotowanie:

  1. Jajka ubij z cukrem. Wsypuj porcjami mąkę przesianą z proszkiem do pieczenia, jednocześnie mieszając na mniejszych obrotach mikserem. Wlewaj porcjami olej, aromat i oranżadę, nadal miksując na małych obrotach.
  2. Masę podziel na dwie równe części. Do jednej części dodaj 3 łyżki proszku kisielu, do drugiej 3 łyżki mąki i wymieszaj na jednolite masy.
  3. Tortownicę o średnicy 26 cm wysmaruj masłem i obsyp bułką tartą. Na środek tortownicy wylewaj po 3 łyżki jasnego ciasta, a na nie porcję ciasta z kakao. Wykonuj czynność na przemian, aż do wykorzystania obu ciast.
  4. Piekarnik rozgrzej i piecz ciasto w 180ºC przez  55-60 minut. Sprawdź suchość ciasta patyczkiem. Po ostudzeniu ciasto można polać czekoladą lub posypać cukrem pudrem.

Ciasto zebra z kremem — przepis 

Ciasto zebra - klasyczne, z kremem, jabłkami i kolorowe

Fot. iStock/ciasto zebra

Ciasto zebra z kremem — składniki: 

Na ciasto:

  • 3 szklanki mąki
  • 3/4 szklanki wody
  • 3/4 szklanki oleju
  • 5 całych jajek
  • 2 łyżeczki proszku do pieczenia
  • 3 łyżki kakao
  • opakowanie cukru waniliowego

Krem:

  • 330 ml śmietany 30%
  • 3 łyżeczki żelatyny
  • 2 łyżki cukru pudru

Dodatkowo:

  • polewa czekoladowa

Przygotowanie: 

  1. Jajka ubij z cukrem i cukrem waniliowym. Następnie dodaj mąkę z proszkiem do pieczenia i wymieszaj porządnie składniki. Mieszając strumieniem wlewaj olej i wodę.
  2. Masę podziel na dwie równe części. Do jednej części dodaj 3 łyżki kakao, wymieszaj na jednolitą masy. Druga część ma pozostać jasna.
  3. Tortownicę wysmaruj masłem i obsyp bułką tartą. Na środek tortownicy wylewaj po 3 łyżki jasnego ciasta, a na nie 1 łyżkę ciasta z kakao. Wykonuj czynność na przemian, aż do wykorzystania obu ciast.
  4. Piekarnik rozgrzej i piecz ciasto w 160ºC przez 60 minut. Sprawdź suchość ciasta patyczkiem.
  5. Po ostudzeniu ciasto można polać czekoladą lub posypać cukrem pudrem.
  6. Przygotuj krem: zimną śmietanę ubij na sztywno, dodaj cukier puder i ubij razem. Żelatynę rozpuść w niewielkiej ilości wrzącej, ale nie gotującej się wody — ostudź. Do ubitej śmietany z cukrem dodaj zimną żelatynę i wymieszaj.
  7. Schłodzone ciasto przekrój na pół, wyłóż krem, przykryj drugą porcją ciasta. Włóż do lodówki, a gdy się schłodzi, polej polewą.

Ciasto zebra z jabłkami — przepis 

Fot. iStock/ciasto zebra

Ciasto zebra z jabłkami — składniki: 

  • 2 szklanki mąki
  • 1 szklanka cukru
  • 3 jajka
  • 8 łyżek oleju
  • 3 łyżki wody
  • 2 łyżki kwaśnej śmietany
  • 1 łyżka naturalnego kakao
  • 1 łyżeczka proszku do pieczenia
  • 3-4 jabłka

Przygotowanie: 

  1. Wymieszaj jajka z cukrem oraz wodą, olejem i śmietaną. Dodaj mąkę i proszek do pieczenia, wymieszaj.
  2. Masę podziel na dwie równe części. Do jednej wrzuć kakao, do drugiej 2 łyżki mąki — wymieszaj.
  3. Tortownicę wysmaruj masłem i obsyp bułką tartą. Na środek tortownicy wylewaj po łyżce jasnego ciasta, a na nie porcję ciasta z kakao. Wykonuj czynność na przemian, aż do wykorzystania obu ciast.
  4. Jabłka obierz, pokrój na kawałki (kwadraty), wyłóż na wierzch ciasta.
  5. Piekarnik rozgrzej i piecz ciasto w 180ºC przez ok. 45  minut. Sprawdź suchość ciasta patyczkiem. Po ostudzeniu ciasto można polać czekoladą lub posypać cukrem pudrem.

źródło:  www.przyslijprzepis.pl ,www.mojegotowanie.pl 

Choroby Zdrowie

Objawy grypy – po czym rozpoznać zakażenie wirusem grypy różnych typów?

Żaklina Kańczucka
Żaklina Kańczucka
26 listopada 2020
Objawy grypy sezonowej, żołądkowej, hiszpanki, świńskiej, ptasiej
Fot. iStock

Objawy grypy są dość charakterystyczne dla przebiegu tej choroby, choć mogą być mylone z innymi zakażeniami. A ponieważ grypa, wbrew pozorom, jest chorobą poważną i może mieć poważne powikłania, warto o niej wiedzieć nieco więcej. Czym charakteryzują się objawy grypy sezonowej, żołądkowej, hiszpanki, świńskiej i ptasiej?

Objawy grypy są trudne do przeoczenia, choć nie zawsze bywają oczywiste. Wirusy grypy mają wiele różnych typów i podtypów, które atakują ludzi i zwierzęta, mogą też dawać inne objawy. Niektóre zmutowały ten sposób, że mogą rozwijać się zarówno w organizmie zwierząt, jak i ludzi. Jak wyglądają objawy grypy sezonowej, żołądkowej, hiszpanki, świńskiej i ptasiej?

Objawy grypy sezonowej u dzieci i dorosłych

Do zakażenia grypą dochodzi drogą kropelkową, podczas kaszlu lub kichnięcia. Wirusy obecne w wydzielinie dróg oddechowych są rozsiewane wokół. Z tego powodu można zarazić się można także przez kontakt z zakażonymi przedmiotami, szczególnie ze sztućcami lub kubkiem, z których korzysta osoba chora. Grypa powoduje charakterystyczne objawy, choć może być mylona z przeziębieniem, a w ostatnich miesiącach z zakażeniem koronawirusem. Grypa sezonowa atakuje przede wszystkim osoby starsze, dla których stanowi poważne zagrożenie, ale chorują na nią także młodzi ludzie i dzieci. Choroba charakteryzuje się ostrym początkiem i szybko nasilającymi się objawami.

Grypa hiszpanka - przyczyny, objawy, śmiertelność

Fot. iStock

Objawy grypy sezonowej u dzieci i dorosłych:

  • ból głowy (w okolicy czoła oraz oczu);
  • bóle mięśni i stawów,
  • wysoka gorączka (ponad 38⁰C), dreszcze, zimne poty;
  • ból gardła;
  • suchy, męczący kaszel;
  • zatkany nos, ale bez mocno „lejącego się” kataru;
  • złe samopoczucie,
  • osłabienie,
  • rozkojarzenie,
  • senność,
  • wymioty i biegunka — częściej u dzieci

Objawy grypy sezonowej utrzymują się ok. 7 dni.

Objawy grypy żołądkowej (jelitowej)  

Grypa jelitowa to określenie na zakażenie przewodu pokarmowego, którego przyczyną są zazwyczaj wirusy, znacznie rzadziej bakterie. Najczęściej sprawcami  problemów są: norowirusy, sapowirusy, adenowirusy jelitowe (u osób dorosłych), a także rotawirusy (u niemowląt i dzieci). Do zakażenia dochodzi drogą pokarmową. Wirusy rozsiewa chory człowiek lub ozdrowieniec, który jeszcze wydala wirusy w kale. Niedostateczna higiena rąk, szczególnie po skorzystaniu z toalety, może poskutkować rozsianiem zakażenia.

Objawy grypy żołądkowej (jelitowej) są bardzo nieprzyjemne i często uniemożliwiają normalne funkcjonowanie. W biegunce wirusowej nagle pojawiają się wymioty (rzadko towarzyszą zakażeniu bakteryjnemu) oraz biegunka. Stolce zwykle są wodniste i obfite, często z domieszką śluzu czy krwi. Ostrej biegunce najczęściej towarzyszy ból brzucha, skurcze jelit, gorączka i dreszcze, oraz ogólne złe samopoczucie.

Objawy grypy żołądkowej (jelitowej) u dzieci

Najczęściej chorują dzieci w przedziale wiekowym  4–23 miesięcy. Zakażenia u noworodków najczęściej mijają bezobjawowo lub łagodnie, natomiast po ukończeniu po 3. miesiąca życia przez dziecko, objawy grypy żołądkowej (jelitowej) są wyraźne. Zazwyczaj pierwsze pojawiają się wymioty. Stolce stają się luźne i wodniste, może pojawić się wysoka gorączka, przekraczająca 39°C. Biegunki rotawirusowe u dzieci bywają niebezpieczne, ponieważ szybko prowadzą do odwodnienia.

Objawy grypy żołądkowej (jelitowej) zwykle ustępują w ciągu 3–7 dni.

Grypa jelitowa - przyczyny, objawy, ile trwa, dieta

Fot. iStock

Objawy grypy hiszpanki 

Grypa hiszpanka była chorobą odzwierzęcą, którą przenosiło przede wszystkim ptactwo wodne, zakażone wirusem ptasiej grypy podtypu AH1N1. Przeniesienie choroby następowało zazwyczaj w wyniku kontaktu z zakażonym ptakiem, zjedzenia źle przygotowanego lub surowego mięsa, oraz jaj od chorego ptaka. Wśród ludzi wirus rozsiewał się dalej drogą kropelkową. Grypa hiszpanka zebrała krwawe żniwo — w latach 1918-1919 z jej powodu mogło umrzeć na całym świecie co najmniej 50 mln osób.

Objawy grypy hiszpanki były nietypowe, podobne do duru brzusznego. Należały do nich m.in.:

  • początkowo kaszelból głowy, brak apetytu — głównie odnotowywane podczas pierwszej, łagodniejszej fali epidemii;
  • krwotoki z nosa, żołądka i jelit;
  • obrzęk płuc, zmiany martwicze;
  • krwotoczne, bakteryjne zapalenie płuc, które bardzo często okazywało się śmiertelne w pierwszych dniach choroby.

Objawy świńskiej grypy

Świńska grypa to choroba zakaźna wywoływana przez wywoływana przez wirus A/H1N1. Wirus wytworzył się jako efekt wymiany informacji genetycznej między typami wirusów: świńskim, ptasim i ludzkim. Choroba może pojawić się u ludzi mających kontakt z zakażonym zwierzęciem lub osobą. Objawy świńskiej grypy przypominają objawy zwykłej grypy. W przypadku wątpliwości wykonanie testu w kierunku świńskiej grypy rozwiewa wątpliwości.

Świńska grypa — objawy:

  • ogólne rozbicie, pogorszenie samopoczucia, zmęczenie
  • gorączka powyżej 38 stopni Celsjusza
  • silne dreszcze
  • ból mięśni i stawów
  • suchy kaszel
  • ból głowy
  • ból gardła
  • niezbyt nasilony katar

Mogą pojawić się problemy z oddychaniem, ból w klatce piersiowej, biegunka, wymioty i bóle brzucha.

Objawy grypy sezonowej, żołądkowej, hiszpanki, świńskiej, ptasiej

Fot. iStcok

Ptasia grypa — objawy 

Ptasia grypa to wyjątkowo zakaźna choroba ptactwa wywoływana przez H5N1, wirusa grypy typu A. Choroba może atakować ptactwo dzikie, drób hodowlany, a także ludzi. Do zakażenia ludzi może nastąpić podczas kontaktu z kałem, wydzieliną z oczu, dróg oddechowych zakażonych ptaków. Narażone są na to osoby przebywające w jednym pomieszczeniu z chorymi ptakami, przez bezpośredni kontakt z paszą, wodą, ściółką, nawozem, czy sprzętem. Spożywanie surowego mięsa lub jaj również może nieść ryzyko zakażenia.

Ptasia grypa rzadko atakuje ludzi, ale jeśli tak się stanie, choroba ma znacznie cięższy przebieg niż zwykła grypa, powoduje też więcej zgonów. Objawy obu zakażeń są podobne. W przypadku wątpliwości co do przyczyny zachorowania można wykonać testy molekularne lub oznaczyć przeciwciała z krwi.

Ptasia grypa — objawy:

  • gorączka
  • kaszel
  • ból gardła
  • bóle mięśniowe i stawów
  • zapalenie spojówek
  • ogólne objawy osłabienia
  • ataksja (niezborność ruchów)
  • czasem wymioty i łagodna biegunka

Może dojść do wirusowego zapalenia płuc, a w jego konsekwencji do ostrej niewydolności oddechowej. U chorych może nastąpić niewydolność wielu narządów, wstrząs septycznego (sepsy), oraz zgon.


źródło:  www.mp.pl, www.medicover.pl, www.poradnikzdrowie.pl, zlaoswiecim.pl 

Zobacz także

Nie możesz schudnąć? Poznaj 8 faktów o tkance tłuszczowej i pozbądź się jej świadomie

Jak rozpoznać udar mózgu? Szybka reakcja może uratować życie

Bursztyn - właściwości, cena, nalewka, jak rozpoznać prawdziwy, bursztynowa komnata, szlak bursztynowy

Poprawia humor, leczy i zachwyca urodą. Bursztyn – „bałtyckie złoto”, dla którego warto stracić głowę