Choroby Zdrowie

PCT morfologia – jakie są normy tego badania i o czym mogą świadczyć jego wyniki?

Żaklina Kańczucka
Żaklina Kańczucka
22 czerwca 2020
PCT - morfologia, norma, o czym świadczy
Fot. iStock
 

PCT (prokalcytonina) to marker uogólnionej infekcji, którego obecność we krwi świadczy o stanie zapalnym, zanim pojawią się jego objawy. Jeśli inne wyniki morfologii są w normie, a PCT jest podwyższone, nie ma czym się martwić. Jednak gdy prokalcytonina oraz inne parametry przekraczają normę, należy to skonsultować z lekarzem. Czym dokładnie jest PCT, o czym świadczą niskie i podwyższone poziomy tego markera?

 PCT (prokalcytonina) – co to jest ?

PCT to białko, hematokryt płytkowy (płytkokryt bądź trombokryt), który świadczy o stosunku objętości masy płytkowej do całkowitej objętości krwi. Prokalcytoninę wydzielają liczne komórki całego ciała, jako reakcję na obecność czynnika zapalnego w organizmie. Stężenie szybko wzrasta już na początku infekcji, bo już po 2 godzinach.

Wartość prokalcytoniny sama w sobie nie świadczy o zaburzeniach, jedynie interpretacja poziomu białka wraz z innymi wynikami morfologi, daje obraz sytuacji. Jego poziom w osoczu krwi umożliwia ocenę skali i typu zakażenia oraz podaje informację, czy mamy do czynienia z infekcją bakteryjną czy wirusową. Aby standardowo zbadać poziom PCT pobiera się krew żylną, od osoby będącej na czczo.

PCT - morfologia, norma, o czym świadczy

Fot. iStock

PCT morfologia – norma 

Norma PCT u osób dorosłych zawiera się od 0,14% do 0,36% w stosunku do całkowitej objętości krwi, czyli jest to 0,05 – 0,1 ng/ ml.

Jeśli chodzi o PCT u dzieci, norma ulega zmianie w pierwszych dwóch dobach po urodzeniu:

  • 0-6 godzin: 2 ng/ml,
  • 6-12 godzin: 8 ng/ml,
  • 12-18 godzin: 15 ng/ml,
  • 18-30 godzin: 21 ng/ml,
  • 30-6 godzin: 15 ng/ml,
  • 36-42 godzin: 8 ng/ml,
  • 42-48 godzin: 2 ng/ml.

Od trzeciej doby życia wartości prokalcytoniny u dziecka kształtują się tak, jak u dorosłych.

PCT wyniki – podwyższone, niskie 

Jak interpretować wyniki badania PCT? Zawsze łącznie z pozostałymi parametrami morfologii. Morfologia jest ogólnym badaniem krwi, niezwykle przydatnym we wczesnym wykryciu różnych chorób. Wyniki morfologii pokazują zawartość poszczególnych typów komórek krwi (erytrocyty, trombocyty, limfocyty), których poziom świadczy o stanie zdrowia osoby badanej. Morfologię standardowo należy wykonać raz do roku lub zgodnie z zaleceniem lekarza.

PCT - morfologia, norma, o czym świadczy

Fot. iStock

Podwyższone wyniki PCT – przyczyny

Podwyższony poziom prokalcytoniny sam w sobie nie oznacza choroby. Dopiero podwyższone wyniki tego białka oraz pozostałych parametrów płytek krwi mogą świadczyć o:

  • nadpłytkowości;
  • zakażenia bakteryjnego lub grzybicznego;
  • poważnych urazach ciała (np. na skutek wypadku komunikacyjnego);
  • zespołu zaburzeń wielonarządowych
  • zaistnienia sepsy;

Im wyższy poziom prokalcytoniny, tym bardziej nasilony jest stan zapalny. PCT ponad normą może wynikać również z różnych sytuacji niezwiązanych z chorobą. Do takich należą m.in.:

  • niedobór żelaza w organizmie;
  • osoba poddana badaniu jest krwiodawcą;
  • osoba poddana badaniu niedawno miała usuwaną śledzionę lub przeszła inny zabieg chirurgiczny;
  • ma miejsce leczenie onkologiczne przez operację, radioterapię lub chemioterapię;
  • niedawne oparzenie;
  • niedawne urodzenie dziecka;
  • wysiłek fizyczny wykonany przed badaniem;
  • nadużywanie alkoholu.

Powyższe okoliczności wytłumaczą podwyższony poziom prokalcytoniny, a informacja o tym jest istotna dla prowadzonej diagnostyki. Kontrola poziomu tego białka jest konieczna u osób szczególnie narażonych na rozwój stanu zapalnego tuż po operacji, transplantacji lub immunosupresji.

Niskie PCT – przyczyny

Wartości poniżej normy mogą wynikać z małopłytkowości (trombocytozy), czyli zbyt dużej ilości płytek we krwi. Sama małopłytkowość nie jest chorobą, natomiast może świadczyć o rozwoju różnego typu białaczki, przewlekłych stanów zapalnych (np. w reumatoidalnym zapaleniu stawów), może pojawiać się w trakcie leczenia hormonalnego lub na skutek leków stosowanych w chorobach onkologicznych.

PCT - morfologia, norma, o czym świadczy

Fot. iStock

Morfologia – PCT, CRP a OB

W diagnozowaniu stanów zapalnych PCT jest ważnym, ale niejedynym wykonywanym badaniem. Do dyspozycji pozostaje jeszcze OB (odczyn Biernackiego) oraz CRP (białko C-reaktywne). Pierwsze badanie, OB, to ocena szybkości opadu krwinek czerwonych w określonej jednostce czasu. OB powyżej normy wskazuje na stany zapalne, infekcje lub urazy. Od badania tego odchodzi się jednak, ponieważ czynniki takie jak gorączka, ciąża, wysiłek fizyczny, a nawet nawodnienie organizmu wpływały na wyniki.

CRP to  jedno z białek tzw. ostrej fazy, które pojawia się we krwi na skutek stanu zapalnego. Stężenie białka CRP powinno być niższe niż 5 mg/l. W przypadku rozwoju infekcji CRP wykrywane jest dopiero po 12 h (PCT po 2)

Ponieważ zarówno PCT jak i CRP to badania czułe i nowoczesne, gwarantujące dokładność, są zlecane częściej niż OB.


źródło: zdrowie.tvn.pl, zdrowie.gazeta.pl, www.medonet.pl 

Choroby Zdrowie

Jajo strusia to niecodzienny rarytas. Kiedy można je kupić i co z niego przygotować?

Żaklina Kańczucka
Żaklina Kańczucka
22 czerwca 2020
Jajo strusia - ile kosztuje i co można z niego przyrządzić
Fot. iStock
 

Jajo strusia to raczej rarytas, który ceniony za granicą, pojawia się rzadko na polskich stołach. Przywykliśmy do jaj niesionych przez kury, przepiórki, kaczki, gęsi i nieco rzadziej indyki, ponieważ te ptaki towarzyszą nam od dawna. Natomiast strusie to ptaki egzotyczne, które w polskich hodowlach nadal stanowią niecodzienny widok. Jakie zalety ma jajo strusia i jaka jest jego cena?

Jajo strusia – niecodzienny rarytas

Dzięki coraz większej otwartości na nowe pomysły i smaki, coraz chętniej, najczęściej z ciekawości, sięgamy po strusie jaja. A w ich przypadku, jedno jajo ważące nawet 1,5 kg jest w stanie napełnić brzuchy kilku dorosłych osób! Jajo strusia jest odpowiednikiem aż 25 – 28 jaj kurzych. Co ciekawe, tym niecodziennym rarytasem nie można cieszyć się przez cały rok. Nie każdy wie, że strusie znoszą jaja wyłącznie między marcem a końcem sierpnia, a szczyt przypada na maj i czerwiec. Jeden struś w tym czasie może złożyć nawet od 50 do 80 jaj.

Jajo strusia - ile kosztuje, jajo strusia faszerowane

Fot. iStock

Jeśli ktoś ma ochotę spróbować jajo od strusia, musi się na nie zdecydować w odpowiednim czasie. Najlepsze jaja pochodzą od strusi karmionych zbożami z upraw ekologicznych oraz wysokobiałkowych zielonek. Miłośnicy smaku strusich jaj chwalą je za smak znacznie subtelniejszy, niż w przypadku jaj kurzych.

Jajo strusia – cena

Ciekawość każe zadać pytanie, ile kosztuje jajo strusia? Ten produkt zdecydowanie traktowany jest jako towar luksusowy, dostępny w nielicznych sklepach oraz możliwy do zakupienia bezpośrednio od hodowcy. W porównaniu do jaja kurzego, jedno jajko strusia jest kosztowne. Cena za jajo strusia wahają od 60 do nawet 100 zł, co zależy od jego wielkości. Można kupić również puste jajo przeznaczone na wielkanocne pisanki. Taka wydmuszka kosztuje zazwyczaj od można 20–30 zł za sztukę.

Jajo strusia - ile kosztuje, jajo strusia faszerowane

Fot. iStock

Co ciekawe, takie jaja nie tylko są oryginalnym materiałem na wielkanocne pisanki, ale można z nich wykonać różne ozdoby. Z tak dużych skorup można stworzyć ozdobne półmiski, szkatułki, kawałki jaj mogą stać się elementami witraży czy obrazów. Nawet drobne odłamki ze strusich jaj znalazły swoje zastosowanie. Można z ich udziałem stworzyć amulety szczęścia (są porównywane do amuletów z kości słoniowej), lub niepowtarzalną biżuterię, która przyciągnie spojrzenia. Tak więc cena za jajo strusia jest raczej wysoka, za to produkt można wykorzystać w całości – od smacznego wnętrza po pustą skorupę.

Jajo strusia - ile kosztuje, jajo strusia faszerowane

Fot. iStock

Jajo strusia zalety dla zdrowia

Jajko strusia waży około 1500 g, a często i więcej. W przybliżeniu zawiera 1000 g białka oraz 320 g żółtka, w którym mieszczą się cenne dla zdrowia substancje. Jaja strusia zawierają nieco mniej cholesterolu w porównaniu z jajami kur, i znacznie więcej ważnych dla zdrowia wielonienasyconych kwasów tłuszczowych.

Jajo strusia – co z niego przyrządzić?

Żeby dostać się do wnętrza skorupy surowego jaja strusiego, trzeba rozwiercić je ostrym nożem lub wykorzystać do tego wiertarkę! Aby otworzyć na pół skorupę jajka ugotowanego na twardo, należy użyć piłki do metalu. Gdy sztuka już się uda, można zabrać się do przyrządzania. Co można przyrządzić ze strusiego jaja? Oczywiście potrawy klasyczne, takie jak jajecznica, jajo na twardo i na miękko. Opcję na miękko przyrządza się w ciągu 45 minut, a żeby jajko ugotowało się na twardo potrzeba na to aż 90 minut. Powodzeniem wśród smakoszy cieszy faszerowane jajo strusia.

Jajo strusia - ile kosztuje, jajo strusia faszerowane

For. iStock

Przepis na faszerowane jajo strusia

Składniki:

  • jajko strusia
  • 2 pęczki natki pietruszki
  • 2 pęczki szczypiorku
  • 80 g tartej bułki
  • 100 g masła
  • sól, pieprz

Przygotowanie:

  1. Jajo ugotuj w osolonej wodzie na twardo około 2 godzin.
  2. Po ugotowaniu wyjmij je, ostudź i podziel piłką do metalu wzdłuż na pół, nie uszkadzając skorupy.
  3. Wyjmij żółtko i białko z obu połówek. Posiekaj i zmieszaj je z posiekaną natką pietruszki i drobno siekanym szczypiorem, dodaj bułkę tartą, dopraw solą i pieprzem.
  4. Połówki skorup od wewnątrz posmaruj masłem. Resztę masła posiekaj i wrzuć do farszu. Farsz nałóż do wysmarowanych skorup. Wyrównaj farsz i wstaw połówki jaja do piekarnika nagrzanego do 120ºC.
  5. Piecz około 30-40 minut.

źródło:  strusiakraina.pl, www.smakizpolski.com.pl ,kuron.com.pl

Choroby Zdrowie

Zarys tego, co nas czeka podczas trekkingu wysokogórskiego

Redakcja travelduck.pl
Redakcja travelduck.pl
22 czerwca 2020
Fot. Materiały prasowe

Trekking w Himalajach

Trekking w Himalajach to coraz bardziej popularna forma “zwiedzania”. Choć to nie rozrywka dla każdego, nie jest ona również dedykowana wyłącznie wąskim elitom. Można organizować podróż trekkingową na własną rękę, jak również skorzystać z profesjonalnych biur, które pośredniczą w zakupie biletów lotniczych, organizacji noclegów i przejazdów, podpowiadają, jak przejść procedury wizowe.

W Nepalu noclegi są relatywnie niedrogie, choć również ich standard może być niewysoki. W niektórych obiektach może nie być pościeli, niezbędne jest wówczas korzystanie ze swego śpiwora. W dalszej części wyprawy trekkingowej prawdopodobnym miejscem noclegowym będzie namiot, który nosimy ze sobą.

Fot. Materiały prasowe

Ze względu na znaczną wysokość nad poziomem morza górski trekking w Himalajach należy do mocno obciążających organizm. Wskazane jest spożywanie dużych ilości płynów oraz nocowanie co najmniej dwukrotnie na każdym tysiącu metrów, jeśli chodzi o wysokość. To ułatwia uniknięcie choroby wysokościowej i różnego rodzaju dyskomfortu.

Nie wszystkie trasy są dostępne dla zwykłych śmiertelników. Na niektórych niezbędna jest opieka lokalnych agencji turystycznych. Oprócz paszportu, wizy i ubezpieczeń nieodzowne będą zezwolenia na zwiedzanie wystawiane przez Ministerstwo Turystyki w Katmandu. Rekomendowanym sposobem na trekking w Himalajach, jest skorzystanie z lokalnego przewodnika.

Dobre rozwiązanie to także odciążenie siebie poprzez wynajęcie tragarza, który pomoże w noszeniu bagaży. Decyduje się na to zdecydowana większość osób podczas himalajskiego trekkingu.

Jak zbudować kondycję przed wyprawą trekkingową?

Trekking w Gruzji

Gruzja jest mniej odległa niż Himalaje, ale nie mniej tajemnicza, niezbadana, dzika. Lokalna ludność bardzo lubi Polaków, choć kobiety ze względów bezpieczeństwa powinny mieć na uwadze różnice kulturowe, jeśli chodzi o relacje między płciami. Zachowania normalne i naturalne w Europie mogą być przez Gruzinów interpretowane dwuznacznie (lub nawet jednoznacznie).

Fot. Materiały prasowe

Dlatego samotnie podróżujące kobiety powinny szczególnie mieć się na baczności. Ostrożności nigdy za wiele i nie warto podejmować niepotrzebnego ryzyka, uparcie forsując na Kaukazie europejskie zwyczaje.

Trekking w Gruzji można odbyć samodzielnie w kilkuosobowym gronie lub zdecydować się na zorganizowaną wyprawę. Bez znajomości języka rosyjskiego może być w tym rejonie trudno. Dodatkową komplikację stanowi fakt, że alfabet gruziński jest swoistym ewenementem, a litery nie przypominają znanych z innych języków. Podróż tutaj może być niepowtarzalną ucztą dla zmysłów, ze względu na przepiękne widoki, świetną kuchnię i słynne gruzińskie wina.

Na kaukaskich trasach spotyka się przepiękną architekturę, w dużym stopniu o znaczeniu militarnym. Podróżując w zorganizowanej grupie, można ułatwić sobie zadanie, gdyż bagaże transportują często samochody, równolegle do trasy trekkingu.

Wybierając samodzielne wędrowanie, można również na niektórych odcinkach podróży wynająć auto. Biura turystyczne pośredniczą także w wynajmie jeepów na niektóre fragmenty trasy. Oczywiście w górach sugeruje się wynajmowanie samochodu z kierowcą. Na gruzińskich trasach zalecana jest ostrożność i dotyczy to również miejskich dróg. Tutejsi mieszkańcy często jeżdżą niezgodnie z przepisami, nawet po alkoholu.

Fot. Materiały prasowe

Trekking zimowy w Gruzji to doświadczenie ciekawe, a różnorodność tras pozwala na dobranie poziomu trudności do możliwości i umiejętności.

Jeśli decydujemy się na trekking w Gruzji latem, dodatkowy atut stanowi możliwość wypoczynku nad Morzem Czarnym.

Trekking w Europie

Alpy to jedno z najbardziej popularnych miejsc na trekkingowej mapie świata. Przygotowanie do trekkingu w Alpach może wydawać się zatem łatwiejsze. Na rynku dostępne są profesjonalne opracowania, omawiające ze szczegółami przebieg tras, stopień ich trudności, możliwości zwiedzania, wymagania dotyczące sprzętu czy butów trekkingowych najlepszych w podróży w ten rejon.

Wielu touroperatorów proponuje wyjazdy na trekking w Alpy. Dostępne i mające wielu zwolenników są również wyprawy na trekking w Dolomitach. Geograficzna bliskość nie powinna działać na podróżników zwodniczo. Górski trekking w Europie, a w szczególności trekking zimowy, to wyzwanie, którego nie należy lekceważyć w żadnym zakątku świata. Nawet w zorganizowanej grupie nikt nie zagwarantuje, że przejście górskich ostępów będzie dla każdego łatwe.

Fot. Materiały prasowe

A może szlaki trekkingowe w Polsce?

Materiał prasowy Travelduck


Zobacz także

Dieta cukrzycowa - jadłospis, w ciąży, zasady

Dieta cukrzycowa – co jeść, by kontrolować chorobę? Zasady diety cukrzycowej, jadłospis

endometrioza dieta

Endometrioza – dieta. Co może pomóc, a czego lepiej unikać?

Mówcie nastolatkom, że są wspaniałe i wyjątkowe, bo… nie są szczęśliwe!