Psychologia

Zniechęcenie, bezradność, wściekłość – drugi rok pandemii i nastroje Polaków nie najweselsze

Media Room
Media Room
22 stycznia 2022
fot. Stanislav Shkoborev/iStock
 
Choć ponad połowa mieszkańców Polski deklaruje, że w minionym roku często odczuwała zadowolenie, to niewiele mniej, bo 45 proc. – zdenerwowanie i rozdrażnienie – wynika z najnowszego sondażu CBOS. Pracownia ta cyklicznie od końca lat 80. bada, co rok, samopoczucie Polek i Polaków. Najnowszy sondaż pokazuje m.in. pogłębienie negatywnych tendencji, zaobserwowany rok wcześniej – spadek poczucia sprawczości, a także – przekonanie o negatywnych emocjach w swoim otoczeniu.

„Drugi rok z kolei ubywa często lub bardzo często doświadczających zadowolenia z tego, że coś im się w życiu udało (o 4 punkty procentowe w stosunku do poprzedniego pomiaru) oraz dumnych z własnych osiągnięć (również spadek o 4 punkty)” – czytamy w opracowaniu badania „Samopoczucie Polaków w 2021”. Jednocześnie CBOS zwraca uwagę, że o ile w 2020 roku – drugim roku pandemii – zaobserwowano bardzo duże negatywne zmiany w samopoczuciu Polek i Polaków; rok później takich dramatycznych zmian nie było.

POLECAMY: Czy po pandemii będziemy musieli uczyć się na nowo umiejętności społecznych?

Ponad jedna trzecia badanych w roku 2021 często lub bardzo często odczuwała zniechęcenie, znużenie (37 proc.), niespełna jedna trzecia – bezradność (31 proc.),  20 proc. – wściekłość, a 19 proc. – smutek, przygnębienie i depresję.

W opracowaniu sondażu czytamy, że od roku 2014 do 2019 nastroje w społeczeństwie polskim powoli, lecz systematycznie poprawiały się, osiągając rekordowy poziom w historii badań w roku 2019 (ale pracownia zaznacza, że w latach 2007–2008 syntetyczny wskaźnik samopoczucia był tylko niewiele niższy). Obecnie nastroje przyjmują podobną wartość jak w roku 2014.

Pocieszające jest jednak to, że w ciągu ostatniego roku minimalnie – o 2 punkty proc. – ubyło respondentów „często lub bardzo często doświadczających smutku, bycia nieszczęśliwym”, a zaledwie 1 proc. badanych przyznał, że doświadczał myśli samobójczych. „Syntetyczny wskaźnik samopoczucia, mierzący stan pozytywnych i negatywnych emocji, w stosunku do poprzedniego pomiaru tylko nieznacznie się obniżył – z poziomu 2,72 do 2,70, co świadczy o minimalnym pogorszeniu kondycji psychicznej Polaków w ciągu ostatniego roku” – konkluduje CBOS.

Image
CBOS

Jego analiza wykazuje – co nie powinno dziwić – że stan emocjonalny w dużej mierze zależy od osiąganych dochodów. Osoby w złej sytuacji materialnej deklarują gorsze samopoczucie. Częściej też kobiety, osoby po 65. roku życia oraz mieszkańcy dużych miast odczuwają negatywne emocje.

Ciekawą informacją płynącą z sondażu jest odbiór emocji w najbliższym otoczeniu. W najnowszym badaniu aż trzy czwarte ankietowanych (75 proc.) zadeklarowało, że dostrzega głównie negatywne emocje – najczęściej lęk, obawę, co przyniesie przyszłość (45 proc.), rzadziej – apatię, rezygnację, pogodzenie się z losem (16 proc.) lub też ogólne niezadowolenie, brak wiary w jakąkolwiek poprawę (14 proc.). Generalnie, w porównaniu z rokiem 2020 o 3 punkty proc. zmniejszył się odsetek badanych uważających, że w ich otoczeniu dominują pozytywne emocje, zaś o 4 punkty zwiększył się odsetek obserwujących te negatywne. W porównaniu do okresu sprzed pandemii bardzo wyraźnie wzrosły obawy o przyszłość, niepewność jutra.

Pracownia informuje, że odsetek respondentów pozytywnie oceniających nastrój panujący w swoim otoczeniu jest zbliżony do tego rejestrowanego w roku 2013. Im wyższe dochody, poziom wykształcenia, tym odbiór przede wszystkim negatywnych emocji w najbliższym otoczenia częstszy.

Badanie „Aktualne problemy i wydarzenia” przeprowadzono w ramach procedury mixed-mode na reprezentatywnej imiennej próbie pełnoletnich mieszkańców Polski, wylosowanej z rejestru PESEL. Każdy respondent wybierał samodzielnie jedną z metod: wywiad bezpośredni z udziałem ankietera (metoda CAPI), wywiad telefoniczny po skontaktowaniu się z ankieterem CBOS (CATI) – dane kontaktowe respondent otrzymywał w liście zapowiednim od sondażowni. Badanie zrealizowano w dniach od 29 listopada do 12 grudnia 2021 roku na próbie liczącej 1063 osoby (w tym: 47,0 proc. metodą CAPI, 35,7 proc. – CATI i 17,3 proc. – CAWI).

Źródło informacji: Serwis Zdrowie


Psychologia

Zrób szybki test (20 pytań) i sprawdź, czy twój związek jest emocjonalnie zaniedbany?

Iwona Zgliczyńska
Iwona Zgliczyńska
23 stycznia 2022
fot. Vladimir Vladimirov/iStock
 

„Jeśli miałabym jednym słowem opisać emocjonalnie zaniedbany związek, byłoby to słowo… samotność. Wyobraź sobie, że choć mieszkacie razem, ty masz wrażenie, jakby dzieliło was z tysiąc mil. Widzisz ukochaną osobę codziennie, ale nie czujesz jej realnej obecności. Możesz z nią rozmawiać, ale zwykle nie opowiadasz tego, co masz w sercu. Jesteście razem, ale naprawdę czujesz się samotna”, pisze w „Psychology Today” dr Jonice Webb, licencjonowana psycholog.

Warto wiedzieć, że emocjonalne zaniedbanie wkrada się do małżeństwa czy związku ukradkiem. Niejako tylnymi drzwiami i cicho podkopuje waszą miłość, więź, komunikację, współczucie i ciepło. Nie znajdziesz jednego określonego momentu, kiedy się to między wami stało. Najczęściej winne jest po prostu życie… A dokładnie codzienny pośpiech, czyli praca, dom, zakupy, dzieci i brak czasu na zwykłe bycie razem. Jonice Webb twierdzi, że emocjonalne zaniedbanie pojawia się w tych parach, w których przynajmniej jeden partner w dzieciństwie wychowywał się w rodzinie, w której nie dbało się o bliskość i uczucia. Taka osoba niejako w naturalny sposób kontynuuje ten proces w swoim dorosłym życiu. Dorastanie w domu emocjonalnie zaniedbanym sprawia, że stajesz się ślepy na własne emocje, czyli podstawowy składnik, który jest absolutnie niezbędny do rzeczywistego połączenia się z drugą osobą.

Sprawdź, jaka jest kondycja twojego związku

1. Twój partner często błędnie odczytujecie twoje prawdziwe uczucia, działania, myśli lub intencje

2. Unikacie poruszania trudnych tematów, aby nie denerwować się nawzajem

3. Wasze rozmowy skupiają się głównie na: faktach, wydarzeniach lub domowej logistyce pt. „kto odwiezie dziś dzieci do szkoły?”

4. Twój partner nie jest pierwszą osobą, której chcesz opowiedzieć o wspaniałym wydarzeniu

5. Jeśli szukasz pocieszenia u współmałżonka, on często mówi coś, co jeszcze bardziej cię dołuje

6. Nie macie wspólnych rytuałów, np. randek bez dzieci, czy wycieczek rowerowych

7. Często nie czujesz, że jesteście zespołem, który dąży do jednego celu

8. W obecności partnera coraz częściej czujesz się zwyczajnie samotna

9. Masz problem, by wymyślić ciekawy temat do dyskusji z nim

10. Dawno się nie pokłóciliście

11. Gdybyś miała wymienić trzy pasje ukochanego, miałabyś z tym problem

12. Czułość jest dla was niezręczna i pojawia się tylko podczas seksu

13. Twój partner coraz częściej podkopuje twoje pomysły, np. odmawia uczestniczenia w uroczystej kolacji z twoimi rodzicami

14. Kiedy chcesz wyjechać na weekend, chętniej wybierzesz przyjaciółkę, niż ukochanego

15. Nie możesz sobie przypomnieć filmu ani serialu, który oglądaliście razem

16. Nigdy nie przeczytaliście tej samej książki ani artykułu

17. On coraz częściej zapomina, gdy prosisz go o coś ważnego

18. Kiedy jesteś chwalona w towarzystwie, widzisz, że na nim nie robi to wrażenia

19. Nie pamiętasz już, kiedy on zrobił ci przyjemność np. ugotował to, co lubisz lub posprzątał, byś miała czas dla siebie

20. Kiedy nie ma z wami dzieci, czujesz, że nie za bardzo potraficie robić coś tylko we dwoje

Jeśli na kilka z tych pytań odpowiedziałaś „tak”,

warto się zastanowić, czy nie powinniście popracować nad swoją relacją.

Łatwo powiedzieć, ale jak to zrobić. Proszę bardzo, mam dla was przykład prosto z życia. Słyszeliście o Marcu Randolphie? Nie? Marc jest współzałożycielem Netflixa i – wiadomo – człowiekiem bardzo zajętym. Niedawno jednak wyznał (w podcaście Tima Ferrisa): „W każdy wtorek bez wyjątku o godzinie 17:00 wychodzę z biura i idę z żoną na randkę”. Marc stworzył tę tradycję, ponieważ, jak twierdzi „nie zamierzał być jednym z tych przedsiębiorców, którzy tworzą swój szósty startup z szóstą żoną u boku”. Fajnie, prawda?


Psychologia

Jak wygląda cytologia krok po kroku? To tylko kilka minut, a może uratować ci życie!

Redakcja
Redakcja
22 stycznia 2022

„Wirusy HPV związane są z powstawaniem stanów przednowotworowych i nowotworowych szyjki macicy, ale nie tylko, bo również nowotworów szyi, głowy, przełyku oraz odbytnicy” – podkreśla prof. Jan Kotarski, ginekolog-onkolog, prezes Polskiego Towarzystwa Ginekologii Onkologicznej. 

„Wirus HPV (Human Papillomavirus) to ludzki wirus brodawczaka. Wyróżnia się 150 typów HPV chorobotwórczych dla człowieka, wśród których, typy 16 i 18 należą do wysoko onkogennych typów wirusa, które odpowiadają za zmiany przedrakowe szyjki macicy i raka szyjki macicy. Do zakażenia HPV dochodzi drogą płciową, najczęściej w początkowym okresie po rozpoczęciu aktywności seksualnej. W ciągu swojego życia 50-80 proc. aktywnych seksualnie kobiet i mężczyzn było lub będzie zakażonych HPV” – czytamy na prowadzonej przez uznanych ekspertów ds. zdrowia publicznego stronie Szczepienia Info.

Obecnie aż 118 samorządów w naszym kraju realizuje programy bezpłatnych szczepień przeciw HPV.  Sprawdźcie i zaszczepcie swoje dzieci!

Na początek obejrzyjcie ten filmik, do końca.

 

Wyświetl ten post na Instagramie

 

Post udostępniony przez Marta Wójcik (@marta_lekarzkobiet)


Związek między zakażeniem wirusem HPV a chorobami nowotworowymi został potwierdzony już wiele lat temu – za jego odkrycie prof. Herald zur Hausen otrzymał w 2008 r. nagrodę Nobla.

Szczepionka przeciw HPV jest zatem szczepionką przeciwwirusową, która może skutecznie zapobiec zachorowaniu na raka m.in. szyjki macicy, gardła, jamy ustnej czy prącia. Dlatego dedykowana jest zarówno osobom płci żeńskiej, jak i męskiej, a konkretnie dziewczynkom i chłopcom w wieku dojrzewania płciowego (najczęściej w wieku kilkunastu lat).

Jak cytologia wygląda od strony technicznej?

Nie bój się cytologii, a jeśli nawet się jej boisz, przyjdź razem ze swoim strachem – pomogę Ci wypędzić go za drzwi i pobierzemy cytologię! – pisze na swoim Instagramie ginekolożka z Krakowa, Marta.

Na pierwszym zdjęciu narzędzia, które potrzebne są do jej pobrania.
Filmik pierwszy przestawia wejście do przychodni. Po zarejestrowaniu się, wchodzisz do gabinetu, siadasz przy biurku, po krótkiej rozmowie wychodzisz do łazienki i przygotowujesz się do badania. Rozbierasz się od pasa w dół – jeśli w gabinecie są dostępne spódniczki jednorazowe, a Ty będziesz się lepiej czuć, gdy je założysz – skorzystaj z tej możliwości.
Usiądź na fotelu! Jeśli nie chcesz 30 razy usłyszeć słów „proszę niżej, proszę zsunąć się bliżej mnie, niżej proszę, etc” – usiądź na fotelu w taki sposób, jak przedstawia filmik 😜🤪 Im bliżej krawędzi fotela, tym lepiej.
Ginekolog/położna zakładają wziernik, dzięki któremu uwidaczniają sobie na samym końcu pochwy szyjkę macicy. To właśnie o nią chodzi w cytologii! Z niej pobieramy komórki, które następnie wysyłamy do laboratorium. Po co? Po to, by przechytrzyć chorobę! Cytologia to skrining w kierunku chorób szyki macicy i jednej z najgroźniejszych czyli raka szyjki macicy. To pierwszy krok do wykrycie choroby na jak najwcześniejszym etapie, czyli wtedy, gdy jeszcze nie daje objawów. Taki jest cel: ujawnić chorobę w jej bezobjawowym stadium. Wiem, że czasem wydaje nam się, że lepiej jest nie wiedzieć! „Po co mam iść do lekarza?! Jeszcze coś znajdzie i co wtedy!?” Właśnie o to chodzi – jeśli „znajdzie” chorobę na jej najwcześniejszym etapie, tym lepiej dla Ciebie. Badania profilaktyczne po to właśnie wykonujemy! By jak najwcześniej móc zacząć działać!

Czy ja się jej boję! Boję! Wizyt u ginekologów nie znoszę! Cytologii nie lubię. Żadna przyjemność siadać na tym dziwnym fotelu ginekologicznym 🤦🏽‍♀️😩🤨 Biorę jednak strach i lęk pod pachę i idę z nimi na cytologię. Ty też przyjdź ze swoimi 😎👻 Już my sobie z nimi poradzimy!

 

Wyświetl ten post na Instagramie

 

Post udostępniony przez Marta Wójcik (@marta_lekarzkobiet)

W podobnym tonie wypowiada się również znany z Instagrama chirurg Paweł:

Rak szyjki macicy, to jeden z częstszych nowotworów kobiecych, w ok 20% dotyczących młodych kobiet do 45 r.ż. To też nowotwór, któremu jako jednemu z niewielu można zapobiegać i prowadzić skuteczne badania przesiewowe.

W tym tygodniu przypada Europejski Tydzień Prewencji Raka Szyjki Macicy, dlatego chętnie włączyłem się w akcję #pinklipschallenge @ifmsa_poland_slask mającą na celu zwiększanie świadomości roli profilaktyki w leczeniu tego nowotworu.

A ta jest stosunkowo prosta, bo wystarczy zgłosić się na cytologię, którą od 25-59 r.ż. można raz na 3 lata wykonać bezpłatnie.
A jeśli jesteście rodzicami, to możecie też w ramach inwestycji w przyszłość swojego dziecka zafundować w prezencie szczepionkę przeciw wirusowi HPV, który odpowiada za większość przypadków rozwoju raka szyjki.

Dlatego, skoro ja odważyłem się publicznie pokazać w różowym na mym chirurgicznym obliczu (a narysowanie różowych ust na masce chirurgicznej naprawdę nie jest proste😉) to Wy możecie się odważyć pójść i przebadać, jeśli jeszcze tego nie zrobiłyście. Bo tych parę minut spędzonych u lekarza naprawdę może Was uratować. A poza tym ten kredyt zaciągnięty na rzecz męskiej dumy nie może się tak po prostu zmarnować.

 

Wyświetl ten post na Instagramie

 

Post udostępniony przez Dr Paweł Kabata (@chirurgpawel)

„Najbardziej aktualne zalecenia wskazują, że rutynowo powinno się szczepić dziewczęta w wieku od 11-12 lat, natomiast po 13. r.ż. zaleca się szczepienie osób, które nie zostały zaszczepione wcześniej lub nie otrzymały pełnego cyklu szczepień. Najkorzystniejsze jest szczepienie kobiet przed potencjalną ekspozycją na zakażenie HPV, a więc przed inicjacją seksualną” – czytamy w opinii Agencji Oceny Technologii Medycznych i Taryfikacji do jednego z samorządowych programów profilaktyki zakażeń wywołanych wirusem brodawczaka ludzkiego (HPV).

Z opinii tej wynika, że w zależności od kraju czy ośrodka eksperckiego zalecany wiek szczepienia dziewcząt może być różny i wynosi od 9 do 18 lat, podczas gdy dla chłopców jest nawet nieco szerszy: mieści się w przedziale od 9 nawet do 21 lat.

Jedno jest pewne. Naprawdę warto przyjąć to szczepienie przed rozpoczęciem życia seksualnego!

Gdzie można bezpłatnie zaszczepić się przeciw HPV?

Na razie w Polsce szczepienia przeciw ludzkiemu wirusowi brodawczaka (HPV) choć zalecane, to jednak nie są wciąż finansowane z budżetu Ministra Zdrowia.

Bezpłatne szczepienia przeciw HPV oferują za to liczne polskie samorządy. Poniżej podajemy listę konkretnych miejsc, w których można obecnie z tej formy profilaktyki skorzystać:

Województwo dolnośląskie:

  •     Wrocław (12 lat, dziewczynki i chłopcy)
  •     Kobierzyce (13 lat dziewczynki)
  •     Sobótka (14 lat dziewczynki)
  •     Żórawina (13, 14 lat dziewczynki)
  •     Siechnice (12, 13, 14 lat dziewczynki)
  •     Świdnica (13 lat dziewczynki)
  •     Syców (13 lat dziewczynki)
  •     Wałbrzych (13 lat dziewczynki)
  •     Długołęka (13 lat dziewczynki)
  •     Polkowice (14 lat dziewczynki)
  •     Zawonia (13–14)
  •     Oleśnica (13 lat dziewczynki i chłopcy)
  •     Polanica Zdrój (13 lat dziewczynki)
  •     Brzeg Dolny (13 lat dziewczynki)
  •     Wołów (13 lat dziewczynki)
  •     Bierutów (14 lat dziewczynki)
  •     Ciepłowody (13, 14 lat dziewczynki)
  •     Mietków (12–14 lat)
  •     Wiązów (13 lat dziewczynki)
  •     Jerzmanowa (13–15 lat dziewczynki)

Województwo kujawsko-pomorskie:

  •     Żnin (14 lat dziewczynki)
  •     Janowiec (14 lat dziewczynki)
  •     Łabiszyn (14 lat dziewczynki
  •     Rogowo (14 lat dziewczynki)
  •     Barcin (14 lat dziewczynki)
  •     Gąsawa (14 lat dziewczynki)
  •     Białe Błota (12 lat dziewczynki)
  •     Grudziądz (12 lat dziewczynki)
  •     Nakło nad Notecią (13 lat, dziewczynki i chłopcy)
  •     Toruń (13 lat dziewczynki i chłopcy)
  •     Wielka (12 lat dziewczynki)
  •     Włocławek (12 lat dziewczynki)

Województwo lubelskie:

  •     Biłgoraj (12 lat dziewczynki)
  •     Lublin (12 lat dziewczynki)
  •     Niemce (13-14 lat dziewczynki)
  •     Puławy (12 lat dziewczynki)
  •     Włodawa (13 lat dziewczynki)

Województwo lubuskie:

  •     Żary (12, 16 lat dziewczynki)
  •     Międzyrzecz (13 lat, dziewczynki)
  •     Świdnica (13 lat, dziewczynki)
  •     Zielona Góra (13 lat, dziewczynki)
  •     Skwierzyna (13 lat, dziewczynki)
  •     Pszczew (dziewczynki)

Województwo łódzkie:

  •     Kleszczów (11–12 lat dziewczynki i chłopcy; dopuszczalne zaległe roczniki)
  •     Stryków (12 lat dziewczynki)
  •     Sulmierzyce (13 lat dziewczynki i chłopcy)

Województwo małopolskie:

  •     Kraków (13 lat dziewczynki)

Województwo mazowieckie:

  •     Ciechanów (12 lat dziewczynki)
  •     Warszawa (12 lat dziewczynki i chłopcy)
  •     Cegłów (11 lat dziewczynki)
  •     Góra Kalwaria (13 lat dziewczynki)
  •     Józefów (14 lat dziewczynki)
  •     Kałuszyn (13 lat dziewczynki)
  •     Mińsk Mazowiecki (13 lat dziewczynki)
  •     Piaseczno mazowieckie (14 lat dziewczynki)
  •     Płock (12 lat dziewczynki)
  •     Raszyn (12– 14 lat dziewczynki)

Województwo opolskie:

  •     Namysłów (13 lat dziewczynki)
  •     Kluczbork (13 lat dziewczynki)
  •     Kędzierzyn-Koźle (12-13 lat, dziewczynki)
  •     Bierawa (13 lat, dziewczynki)
  •     Opole (12 lat dziewczynki)
  •     Murów (14 lat dziewczynki)

Województwo podlaskie:

  •     Supraśl (13 lat dziewczynki)
  •     Suwałki (13 lat dziewczynki)

Województwo pomorskie:

  •     Gdynia (13–14 lat dziewczynki)
  •     Słupsk(13 lat dziewczynki)
  •     Jastarnia (12 lat, dziewczynki)
  •     Kobylnica (13 lat dziewczynki)
  •     Luzino(13–14 lat dziewczynki)
  •     Gniewino (9-13 lat dziewczynki i chłopcy)
  •     Pruszcz Gdański (13 lat dziewczynki i chłopcy)
  •     Reda (13 lat dziewczynki)
  •     Sopot (12 lat dziewczynki)
  •     Tczew (12 lat dziewczynki)
  •     Gniew (12 lat dziewczynki)
  •     Pelplin (12 lat dziewczynki)
  •     Subkowy (12 lat dziewczynki)
  •     Morzeszczyn (12 lat dziewczynki)
  •     Ustka (13 lat dziewczynki i chłopcy)
  •     Nowy Targ (13 lat dziewczynki)

Województwo śląskie:

  •     Tychy (12 lat dziewczynki)
  •     Gierałtowice śląskie (13-14 lat, dziewczynki)
  •     Imielin śląskie (13 lat, dziewczynki)
  •     Tarnowskie Góry (13-14 lat, dziewczynki)
  •     Katowice (13 lat dziewczynki i chłopcy)
  •     Ożarowice (13 lat dziewczynki)
  •     Mierzęcice (13 lat dziewczynki)

Województwo świętokrzyskie:

  •     Bodzechów (12 lat dziewczynki)
  •     Sitkówka-Nowiny (12 lat dziewczynki)

Województwo warmińsko-mazurskie:

  •     Ełk (9-14 lat oraz 16 lat dziewczynki)
  •     Lubawa (13 lat dziewczynki i chłopcy)
  •     Kowale Oleckie (14 lat dziewczynki)
  •     Wieliczki (14 lat dziewczynki)
  •     Świętajno (14 lat dziewczynki)
  •     Rybno (12 lat dziewczynki)
  •     Srokowo (14-15 lat dziewczynki)
  •     Gniewkowo (13 lat dziewczynki)
  •     Kętrzyn (15 lat dziewczynki)

Województwo wielkopolskie:

  •     Poznań (13 lat dziewczynki)
  •     Borek Wielkopolski (13 lat dziewczynki)
  •     Opalenica (13 lat, dziewczynki)
  •     Granowo (13–14 lat dziewczynki)
  •     Wągrowiec (13 lat dziewczynki)
  •     Piła (13-14 lat dziewczynki)
  •     Strzelin (13 lat, dziewczynki)
  •     Grodzisk Wielkopolski (13 lat dziewczynki)
  •     Rydzyna (13 lat dziewczynki)
  •     Kalisz (13 lat dziewczynki)
  •     Powiat poznański (13 lat dziewczynki i chłopcy)
  •     Sośnie wielkopolskie (13 lat dziewczynki)
  •     Wolsztyn (13 lat dziewczynki)

Województwo zachodniopomorskie:

  •     Region szczecinecki (12–13 lat dziewczynki)
  •     Darłowo (13 lat dziewczynki)
  •     Koszalin (13–14 lat, dziewczynki)

Szczegółowe informacje na temat bezpłatnych, samorządowych szczepień przeciw HPV można uzyskać m.in. na stronach internetowych danego miasta, powiatu czy gminy. W razie wątpliwości lub pytań można skontaktować się również telefonicznie lub osobiście z daną jednostką organizacyjną (np. w siedzibie urzędu czy starostwa).

 


Zobacz także

Chcesz być dobrą synową? Powiem ci, co masz robić

Witaj, nazywam się strach i od dziś będę rządził twoim życiem, skoro mi na to pozwalasz

25 rzeczy, których najbardziej żałujemy w życiu – zgodzisz się z tą listą?