Lifestyle

Relacja córki z ojcem – jak wpływa na dorosłe życie kobiety?

Redakcja
Redakcja
18 czerwca 2020
Fot. iStock
 

Córeczka tatusia – choć niektórym to określenie kojarzy się negatywnie, to w rzeczywistości każda z dziewczyn chciałaby być oczkiem w głowie taty i mieć w nim swojego obrońcę. To właśnie tata jest pierwszym mężczyzną w życiu dziewczyny, od niego zależy, czy jego córka będzie szukała partnera podobnego do niego, czy też będzie to jego zupełne przeciwieństwo. Ojciec wprowadza córkę w męski świat, a jego największym zadaniem jest nauczenie jej umiejętności budowania zdrowych relacji z ludźmi, zwłaszcza z innymi mężczyznami. W jaki sposób relacje z ojcem w dzieciństwie wpływają na dorosłe życie kobiety? Odpowiada mgr Paulina Mikołajczyk, psycholog w Centrum Medycznym Damiana.

Więź pomiędzy matką a dzieckiem tworzy się naturalnie, a większość kobiet po porodzie nie ma trudności ze zbliżeniem się do dziecka. W przypadku ojców sprawa wygląda inaczej. Początkowo mogą czuć się nieco niezręcznie, jednak z czasem sytuacja zmienia się. Wtedy córka może stać się ulubienicą swojego taty.

Ojciec i córka budują swoja więź od początku. On rozczulając się nad każdym gestem, ona przyzwyczajając się do jego widoku i obecności. Mogą tworzyć relację o wyjątkowo silnej, wyjątkowej więzi. Dla córki ociec jest tym, który uczy, jak bezpiecznie być blisko mężczyzny, buduje jej poczucie własnej wartości i samoocenę. Jego rolą jest pokazanie obrazu życia rodzinnego, opierającego się na szacunku i miłości rodziców – komentuje mgr Paulina Mikołajczyk, psycholog z Centrum Medycznego Damiana – Córka oprócz tego, że ma potrzebę bycia kochaną przez ojca, obserwuje również jego relację z matką – bo nie jest ona jedynie relacją dwóch osób, ale raczej jednym z boków trójkąta, którego trzecim wierzchołkiem jest matka. Jest to pierwszy obraz życia rodzinnego i związku, jaki widzi, i który będzie przez nią przenoszony w dorosłe życie – relacja ojca z matką może stanowić punkt odniesienia dla jej własnych związków w przyszłości. To ojciec pokazując jak traktuje matkę, pokazuje córce jak należy traktować kobietę i tworzy wizję przyszłego związku. Niezależnie od tego czy rodzice wspólnie wychowują dziecko, czy nie, warto, aby okazywany był wzajemny szacunek i życzliwość, ponieważ w przyszłości będzie to budowało obraz córki, jako kobiety wartościowej i zasługującej na dobre traktowanie – dodaje.

Ojciec, który zalewa córkę swoimi uczuciami, może spowodować, że będzie ona później miała problemy w związkach. Jeżeli jest na każde „zawołanie” córki, spełnia wszystkie zachcianki, usuwa przeszkody, traktuje jak księżniczkę – daje jej nieświadomy przekaz, że wszyscy mężczyźni są ulegli, słabi i pokorni. Dorosła kobieta, którą jego córka się stanie, wchodząc w związki, samoistnie przyjmie postawę dominującą i wymagać będzie od mężczyzn bezwarunkowego podporządkowania i traktowania jej z przywilejami.

Z drugiej strony ojciec który ogranicza się tylko do dopilnowania i wykarmienia dziecka, jest chłodny uczuciowo a jakakolwiek czułość go zawstydza, będzie w relacji z córką utrzymywał dystans. Do tego nierzadko dochodzące dodatkowe bariery, jak na przykład niespełnione pragnienie posiadania syna czy niezweryfikowane ograniczające przekonania na temat kobiet, będą ten dystans pogłębiać. Dziewczynka, która potrzebuje bliskości, miłości oraz akceptacji ojca, a jej nie otrzyma, będzie tych uczuć szukała już jako kobieta, angażując się w związki z mężczyznami, którzy wykazali nią choćby najmniejsze zainteresowania. Jej poczucie własnej wartości będzie niskie, a dominującą myślą, że na miłość muszą zasłużyć. Ojciec, który krytykuje, ciągle wysoko stawia poprzeczkę, spowoduje, że ta mała dziewczynka w przyszłości każdy komunikat, nawet przejaw zainteresowania lub zwykłej troski, szczególnie od mężczyzny, będzie traktowała jako krytykę. Będą pojawiać się myśli i przekonania, że czegoś nie potrafi, że jej się nie uda, że na pewno nie jest wystarczająco dobra – dodaje mgr Paulina Mikołajczyk, psycholog z Centrum Medycznego Damiana.

W dużej mierze to właśnie od ojca zależy, czy córka stanie się pewną siebie, samodzielną kobietą, świadomą nie tylko swojej urody, ale ogólnej wartości, czy też będzie w siebie wątpić lub mieć potrzebę ciągłego udowadniania swojej wartości. Dlatego, niezależnie od wieku córki, każdy ojciec powinien starać się wspierać jej samoocenę, okazując miłość, szacunek i zrozumienie oraz być obecnym zawsze wtedy, kiedy go potrzebuje, okazywać zainteresowanie nie tylko aktywnościami ale też uczuciami.

Nie ze wszystkimi wyborami dziecka musi się zgadzać ale ważne jest, żeby pamiętał, że każdy z nas jest inny i ma prawo do własnej przestrzeni. Należy pamiętać, że ważna jest nie ilość, ale jakość spędzanego z dzieckiem czasu. Kwadrans pełen uwagi spędzony w relacji jeden do jednego, będzie miało lepszy efekt niż wspólne pół dnia, polegające jedynie na obecności „obok” siebie.

Tato, nie potrzebujesz specjalnych mocy super bohatera, nie musisz przynosić gwiazdki z nieba, usuwać wszystkich przeszkód, ani też bać się tego, czym możesz zainteresować swoją córkę i jak się z nią dogadać. Wystarczy, że pokażesz jej jak jest dla Ciebie ważna – akceptując, wspierając i poświęcając czas na wspólnie spędzane chwile.


Lifestyle

Metformina – skuteczny i bezpieczny lek stosowany w cukrzycy typu 2. Jak działa?

Żaklina Kańczucka
Żaklina Kańczucka
18 czerwca 2020
Metformina - jak działa, cena, skutki uboczne
Fot. iStock
 

Metformina jest bardzo skutecznym i bezpiecznym lekiem, standardowo zalecanym osobom cierpiącym na cukrzycę typu 2. Lek sprawnie obniża poziom glukozy we krwi (glikemię), a także poprawia stan naczyń krwionośnych. Jak działa metformina, czy ma skutki uboczne i jakie nadzieje wiążą z jej skutecznością naukowcy?

Metformina – co to za lek, cena

Metformina pod względem chemicznym jest pochodną biguanidu, który pozyskiwano z rutwicy lekarskiej (Galega officinalis). Rutwica lekarska od średniowiecza stosowana była do leczenia cukrzycy. Jej właściwościami zainteresowali się w połowie XX wieku uczeni, opracowując z upływu czasu syntetyczne biguanidy o mocniejszym działaniu. W  latach sześdziesiątych XX wieku udało się wytworzyć z rutwicy dimetylobiguanid, czyli dzisiejszą metforminę, która po dziś dzień stosowana jest w leczeniu cukrzycy. Obecnie jest to jeden z najczęściej przepisywanych leków na świecie.  W Polsce obecnie metformina jest na listach leków refundowanych, dzięki czemu  cena jest korzystna dla pacjenta. W zależności od preparatu, cena może zaczynać się od kilku złotych wzwyż, za opakowanie leku.

Metformina – jak działa?

Metformina to doustny lek przeciwcukrzycowy, zmniejszający stężenie glukozy we krwi. Lek nie powoduje hipoglikemi (niedocukrzenia), nawet przyjmowany w dużych dawkach, ponieważ mechanizm jego działania nie polega na pobudzaniu komórek beta wysp Langerhansa trzustki do zwiększenia wydzielania insuliny. Zmniejszenie stężenia glukozy we krwi następuje w wyniku zmniejszenia wytwarzania glukozy w wątrobie oraz poprzez nasilanie działania insuliny w mięśniach szkieletowych i tkance tłuszczowej.

Fot. iStock

Metformina w niewielkim stopniu wpływa korzystanie na stężenie lipidów w surowicy, zmniejszając stężenie triglicerydów, cholesterolu całkowitego, LDL i VLDL. Dzięki temu działa ochronnie przed rozwojem miażdżycy.

Metformina – kto powinien ją stosować?

Mogą stosować ją chorzy na cukrzycę typu 2, u których występuje przynajmniej resztkowe wydzielanie insuliny. Lek szczególne korzyści wykazuje u chorych na cukrzycę ze współistniejącą otyłością, u których ścisła dieta i aktywność fizyczna nie przynosi właściwej kontroli glikemii. Metforminę stosuje się przy niepowikłanej cukrzycy typu 2, w monoterapii (jedyny lek) lub jako element leczenia skojarzonego. Na rynku jest wiele preparatów złożonych,  zawierających metforminę i inny doustny lek przeciwhiperglikemiczny. W obu przypadkach konieczna jest zmiana trybu życia na zdrowszy, dzięki odpowiedniej diecie i dopasowanej do możliwości pacjenta aktywności fizycznej.

Metformina – dawkowanie

Dawkowanie ustala się indywidualnie dla każdego pacjenta. Dawkę leku należy dostosować w oparciu o wyniki badań stężenia glukozy we krwi. W przypadku leczenia skojarzonego z insuliną podaje się standardową dawkę metforminy, natomiast dostosowuje się dawkę insuliny.

Po przyjęciu metforminy doustnie, do krwi wchłania się ok. 40-60% leku. Maksymalne stężenie we krwi następuje po ok. 2,5 godzinie w przypadku leku w postaci o natychmiastowym uwalnianiu, zaś w przypadku tabletek o przedłużonym uwalnianiu – po 7 godzinach.

Metformina nie jest metabolizowana w wątrobie. W niezmienionej postaci usuwana jest z organizmu przez przez nerki – ok. 90% dawki w ciągu 24 godzin. W przypadku niewydolności nerek wydalanie następuje proporcjonalnie do klirensu kreatyniny.

Metformina - jak działa, cena, skutki uboczne

Fot. iStock

Metformina – przeciwwskazania 

Głównym przeciwwskazaniem do stosowania metforminy jest nietolerancja leku, przy której pojawiają się dolegliwościami ze strony przewodu pokarmowego. Przykre objawy najczęściej ustępują z czasem. Ułatwić tolerancję tego leku można poprzez przyjmowanie mniejszych dawek oraz zażywanie meforminy w czasie lub po posiłku.

Drugim głównym przeciwwskazaniem do stosowania metforminy jest niewydolność nerek ze współczynnikiem przesączania kłębuszkowego (GFR) < 30 ml/min/1,73 m2. Pacjenci z niewydolnością wątroby, przewlekłymi zaburzeniami żołądkowo-jelitowymi, czy kwasicą ketonową również nie powinni stosować tego leku. Metformina przeciwwskazana jest u kobiet w ciąży oraz karmiących piersią.

Metformina – skutki uboczne

Jak każdy lek, metformina może powodować pewne skutki uboczne. Najczęściej pojawiają się wspomniane wyżej dolegliwości ze strony układu pokarmowego. Zaliczamy do nich: zaburzenia smaku, zaburzenia żołądkowo-jelitowe takie jak: biegunka, wymioty. Może także pojawić się skórna reakcja alergiczna w wyniku stosowania tego leku.

Do poważniejszych powikłań stosowania metforminy jest kwasica mleczanowa. Kwasica mleczanowa jest rzadko spotykanym, ostrym powikłaniem, które dotyczy osób, stosujących lek mimo wyraźnych przeciwwskazań.

Ponieważ metformina jest lekiem bezpiecznym i skutecznym, a jej cena jest niska, cieszy się ona popularnością wśród pacjentów.

Metformina - jak działa, cena, skutki uboczne

Fot. iStock

Metfromina przedłuża życie?

Badania przeprowadzone na myszach pokazały, że lek wykazuje wobec nich aktywność przeciwstarzeniową. Średnia długość życia myszy wydłużyła się o około 8–13%, a maksymalna o 1 miesiąc. Metformina sprawiła, że podawana w niskich dawkach mobilizowała organizm do wydajniejszej pracy, przy mniejszej ilości kalorii dostarczanych z pożywieniem. Zaobserwowano u nich wolniejsze narastanie glikemii i stężenia triglicerydów we krwi, obniżenie stężenia cholesterolu całkowitego oraz β-lipoprotein. Lek wykazuje również potencjał przeciwnowotworowy. Opóźnił on o ponad 10% pojawienia się gruczolaka piersi. W innym badaniu średnia długość życia myszy wzrosła o ponad 35%, natomiast maksymalna o ponad 2,5 miesiąca. Okres zdolności do reprodukcji u tych myszy również się wydłużył. Dające dobre rezultaty wyniki badań przeprowadzonych na myszach sprawiają, że naukowcy chcieliby przełożyć te efekty na ludzi. Na to jeszcze trzeba będzie poczekać, ponieważ potrzeba odpowiednich badań. Nie można zapominać także o tym, że organizmy małych ssaków mogą wykazywać reakcje na ten sam lek inne, niż organizm człowieka.

W odniesieniu do ludzi warto przytoczyć badanie przeprowadzone przez Bannister CA, które wykazało, że u chorych na cukrzycę typu 2, leczących się regularnie metforminą w monoterapii, przeżycie jest większe nawet o 15% niż u osób bez cukrzycy nieprzyjmujących metforminy. Więcej na temat przeciwstarzeniowej roli metforminy za jakiś czas powiedzą wyniki badania Targeting Aging with Metformin (TAME) prowadzonego pod kierownictwem Dr Barzilai.


źródło:  www.mp.pl , journals.viamedica.pl , www.kardiologia-i-diabetologia.pl 

Lifestyle

Indeks glikemiczny – tabela produktów. Jakie znaczenie dla zdrowia ma indeks glikemiczny?

Żaklina Kańczucka
Żaklina Kańczucka
18 czerwca 2020
Indeks glikemiczny - co to jest, tabela produktów, owoce
Fot. iStock

Wiedza, czym jest indeks glikemiczny (IG), umożliwia uniknięcia zbyt gwałtownego wzrostu glukozy we krwi po posiłku. Szereguje on produkty spożywcze, które zawierają węglowodany, w zależności od tego, jak rośnie poziom glukozy we krwi po ich spożyciu. Co to jest indeks glikemiczny i jak wygląda tabela produktów?

Co to jest indeks glikemiczny (IG)?

Definicja mówi, że „indeks glikemiczny jako pole pod krzywą odpowiedzi glikemicznej mierzonej przez 120 min. po spożyciu 50 g węglowodanów przyswajalnych zawartych w badanym produkcie i wyrażony w stosunku do odpowiedzi glikemicznej na tę samą ilość węglowodanów (50 g) pochodzących z produktu referencyjnego, którym jest najczęściej glukoza (IG = 100).”

Mówiąc jaśniej, indeks glikemiczny obrazuje, w jakim stopniu wzrasta poziom cukru we krwi po posiłku zawierającego 50 g węglowodanów przyswajalnych, w porównaniu ze wzrostem glukozy po spożyciu takiej samej ilości węglowodanów w produkcie standardowym (np. glukoza). Im wyższy IG danego produktu, tym większego wahania cukru we krwi można się spodziewać po jego spożyciu.

Indeks glikemiczny – znaczenie dla zdrowia

Produkty, które mają wysoki indeks glikemiczny (np. ziemniaki pieczone, biała bagietka, marchewka gotowana, dynia itp.) trawią się szybko i powodują gwałtowny wzrost glukozy we krwi, a za tym wyższe stężenie insuliny. Po zjedzeniu porcji takiego produktu dochodzi do szybkiego i nagłego obniżenia poziomu glukozy we krwi, co zwiększa apetyt. Krótko po ich spożyciu odczuwamy chęć na kolejny posiłek lub przekąskę. Trzeba wspomnieć także, że wahania poziomu cukru we krwi są szczególnie niebezpieczne w przypadku osób chorych na cukrzycę. Zarówno zbyt niski, jak i zbyt wysoki poziom cukru we krwi może uszkadzać drobne naczynia krwionośne w różnych narządach. Ponadto wpływa na zmiany metaboliczne i hormonalne, które nie pozostają bez wpływu na cały organizm.

Indeks glikemiczny - co to jest, tabela produktów, owoce

Fot. iStock

Natomiast produkty o niskim indeksie glikemicznym, bogate w błonnik, (np. warzywa zielone, chleb pełnoziarnisty)  przez dłuższy czas spowalniają wchłanianie glukozy, przez co wzrost cukru jest łagodny. Brak gwałtownych skoków cukru we krwi pomagają ustrzec się przed hipoglikemią (niedocukrzeniem) i uniknąć napadu głodu. Mniejsza zawartość węglowodanów w diecie przyspiesza utratę masy ciała. Wpływa również na zmniejszenie ryzyka rozwoju wielu chorób cywilizacyjnych, takich jak cukrzyca, otyłość, miażdżyca i inne. Wzięcie pod uwagę indeksu glikemicznego poszczególnych produktów pozwala na poprawę jakości i długości życia.

Indeks glikemiczny - co to jest, tabela produktów, owoce

Fot. iStock

Indeks glikemiczny – niski, średni, wysoki

Indeks glikemiczny wprowadza podział produktów na trzy grupy – o niskim, średnim i wysokim IG. Podział oparto o to, w jakim stopniu ich spożycie wpływa na tempo wzrostu i wartość wzrostu glikemii poposiłkowej.

IG<50 = produkty o niskim/małym IG należy wybierać przy układaniu codziennego jadłospisu. Niski indeks glikemiczny mają np. warzywa zielone, pomidor, marchewka surowa, cukinia, czosnek, świeże morele, makaron sojowy, makaron al dente, chleb żytni pełnoziarnisty i inne;
IG 55–70 = produkty o średnim IG  powinny pojawiać się w menu od czasu do czasu. Średni indeks glikemiczny mają np. brzoskwinie z puszki, ketchup, musztarda, sushi i inne;
>70 = produkty o dużym/wysokim IG, po które należy sięgać sporadycznie. Wysoki indeks glikemiczny mają np. banany dojrzałe, kakao słodzone, kasza manna, majonez, miód, mleko tłuste, pizza i inne.

Indeks glikemiczny - co to jest, tabela produktów, owoce

Fot. iStock

Indeks glikemiczny – marchew surowa kontra gotowana, pomidor a sok pomidorowy: różnice IG 

Należy pamiętać, że istnieją czynniki, które wpływają na ostateczną wysokość indeksu glikemicznego całego posiłku. Widać to wyraźnie, porównując produkt po obróbce: indeks glikemiczny – marchew surowa ma IG równe 16, gotowana już 47. W porównaniu produktów takich jak pomidor i sok pomidorowy, indeks glikemiczny także się zmienia – surowy pomidor ma IG równy 15, sok pomidorowy IG ma równy 38. Z czego wynika różnica?

Na zwiększenie wartości IG wpływa:

  • rodzaj skrobi;
  • rodzaj i stopień przetworzenia produktu (im produkt bardziej przetworzony tym większy IG);
  • stopień rozdrobnienia (im produkt bardziej rozdrobniony tym większy IG);
  • obecność glukozy i sacharozy;
  • rodzaj i czas poddania obróbce kulinarnej (dłuższa obróbka termiczna większy IG).

Na zmniejszenie wartości IG wpływa:

  • obecność błonnika pokarmowego;
  • zawartość tłuszczu, białka;
  • obecność substancji takich jak: kwas fitynowy, pektyny, taniny i kwasy organiczne;
  • obecność fruktozy;
  • długie przechowywanie produktu w niskich temperaturach.

Indeks glikemiczny – tabela 

Tabela pozwala uszeregować indeks glikemiczny produktów spożywczych, które zawierają węglowodany. Im niższy IG, tym lepiej dla zdrowia.

Indeks glikemiczny - co to jest, tabela produktów, owoce

Fot. iStock

Indeks glikemiczny – tabela: warzywa

Produkt Indeks glikemiczny (IG)
bakłażan 20
bób 40
bób gotowany 65-80
burak 30
cebula 15
cukinia 15
cykoria 15
czosnek 30
dynia 75
fasola biała ugotowana 33
groch gotowany 22
groszek zielony 48
groszek zielony konserwowy 66
kalafior 15
kapusta biała 15
kapusta czerwona 15
kapusta pekińska 15
kapusta włoska 15
kukurydza konserwowa 55
marchew 16
marchew gotowana 47
ogórek 15
papryka czerwona 15
papryka zielona 15
pieczarki 10
pomidor 15
por 15
rzepa 72
rzodkiewka 15
sałata 10
sałata lodowa 10
seler korzeniowy 35
seler naciowy 15
soczewica czerwona gotowana 26
soja gotowana 18
sok pomidorowy 38
sok z marchwi 43
szczaw 15
szpinak 15
ziemniaki gotowane 95

Indeks glikemiczny – tabela: owoce

agrest 15
ananas 59
ananas – plastry w syropie 65
arbuz 72
awokado 10
banan 52
brzoskwinia 30
brzoskwinia w syropie 52
czereśnie 22
daktyle suszone 103
figi suszone 50
grejpfrut 25
gruszka 38
jabłko 38
jabłka suszone 29
kiwi 53
maliny 25
mandarynki 30
mango 51
melon 65
morele 57
morele suszone 31
nektarynka 35
papaja 59
pomarańcza 42
porzeczka czarna 15
rodzynki suszone 64
sok grejpfrutowy 48
sok jabłkowy 40
sok pomarańczowy 52
śliwki 39
śliwki suszone z pestką 29
truskawki 40
winogrona 46
wiśnie 22

Indeks glikemiczny – tabela: warzywa

bagietka 95
biszkopt 54
bułki i rogale maślane 55-60
chleb pszenny 70
chleb żytni pełnoziarnisty 58
chleb żytni razowy 50
kajzerka 70
kasza gryczana 40
kasza gryczana ugotowana 54
kasza jaglana ugotowana 71
kasza jęczmienna perłowa gotowana 70
kasza jęczmienna pęczak 25
kasza manna 55
makaron dwujajeczny gotowany 55
otręby pszenne 45
pieczywo chrupkie 35
płatki kukurydziane 81
płatki owsiane 40
pumpernikiel 46
ryż biały 70
ryż biały gotowane 64
ryż brązowy 55
ryż brązowy gotowany 60
wafle ryżowe 64

Indeks glikemiczny – tabela: orzechy

migdały 15
orzechy arachidowe 14
orzechy laskowe 15
orzechy pistacjowe 15
orzechy włoskie 15

Indeks glikemiczny – tabela: produkty mleczne

jogurt naturalny 2% tłuszczu 36
jogurt naturalny 0% tłuszczu 27
kefir 2% tłuszczu 32
mleko 0,5% tłuszczu 32
mleko 3,2% tłuszczu 55
mleko zagęszczone słodzone 61
ser kozi miękki 0
ser mozzarella 0
ser twarogowy chudy 30
ser feta 0
ser brie pełnotłusty 0
ser camembert pełnotłusty 0
ser ementaler pełnotłusty 0
ser salami pełnotłusty 0
śmietana 12% tłuszczu 0
śmietana 18% tłuszczu 0

Indeks glikemiczny – tabela: mięso, ryby, jaja

białko jaj kurzego 0
cielęcina, łopatka 0
dorsz 0
gęś, tuszka 0
indyk, tuszka 0
jaja kurze całe 0
kaczka, tuszka 0
kiełbasa domowa 0
kiełbasa żywiecka 0
krewetki gotowane 0-5
królik, tuszka 0
kurczak, tuszka 0
łosoś z rusztu 0
polędwica luksusowa 0
polędwica sopocka 0
salami 0
szynka z kurczaka 0
szynka wołowa gotowana 0
szynka z indyka 0
szynka z piersi kurczaka 0
szynka z udźca kurczaka 0
śledź w oleju 25
tuńczyk z rusztu 0
tuńczyk w zalewie 5
wątroba wieprzowa 0
wieprzowina, schab surowy 0
wołowina, polędwica 0

Indeks glikemiczny – tabela: tłuszcze

masło 0
margaryna miękka 45% tłuszczu 0
margaryna miękka 80% tłuszczu 0
margaryna twarda 80% tłuszczu 0
olej krokoszowy 0
olej kukurydziany 0
olej lniany tłoczony na zimno 0
olej palmowy 0
olej rzepakowy 0
olej sezamowy 0
olej słonecznikowy 0
olej sojowy 0
olej z pestek winogron 0
oliwa z oliwek 0
smalec 0
słonina 0

Indeks glikemiczny – tabela: słodycze i przekąski

ciasteczka owsiane 57
chipsy solone 90
czekolada gorzka 22
czekolada mleczna 43
czekolada biała 44
herbatniki 57
baton Mars 65
baton Twix 44
frytki 75
lody śmietankowe 35-61
żelki 78

źródło:  www.mp.pl ,ncez.pl ,www.poradnikzdrowie.pl 


Zobacz także

5 zaskakujących rzeczy, które mogą obniżyć twoją inteligencję

5 zaskakujących rzeczy, które mogą obniżyć twoją inteligencję

Regulamin konkursu „Naturalne piękno – wasze domowe sposoby na dbanie o urodę”

Chcesz rozpoznać narcyza? Zadaj mu jedno podstawowe pytanie