Lifestyle

Osobowość anankastyczna – perfekcjonizm, sumienność i nadmierne oczekiwania. Czy można z tym żyć?

Klaudia Kierzkowska
Klaudia Kierzkowska
23 marca 2022
fot. AntonioGuillem/iStock
 

Osobowość anankastyczna nacechowana jest obsesyjną wręcz sumiennością, skrupulatnością i perfekcjonizmem. Choć cechy te zazwyczaj wywołują podziw i szacunek, to czy z tak uporządkowaną osobą można stworzyć szczęśliwy związek?

Czym jest osobowość anankastyczna?

Osoba anankastyczna sprawia wrażenie uporządkowanej, skoncentrowanej i niezwykle skupionej na wykonywanym zadaniu. Chciałaby by wszystko było po jej myśli, nie lubi nieprzewidzianych i zaskakujących sytuacji, spontaniczności i roztrzepania. Osoba ta wydaje się być człowiekiem pełnym zalet, idealnym partnerem i kompanem życiowym. Cechuje się sumiennością, perfekcjonizmem, pedanterią i drobiazgowością. Osobom z tego rodzaju zaburzeniem, ustalenie które zadanie jest ważniejsze do wykonania i jak je rozwiązać, często przysparza trudność.

To zaburzenie osobowości?

Osobowość anankastyczna jest zaburzeniem osobowości, które charakteryzuje się tendencją do perfekcjonizmu, wątpliwości i niepewności. To nadmierne sprawdzanie, kontrolowanie i przejmowanie się drobiazgami może doprowadzić do niepożądanych myśli, niezadowolenia. Osobowość anankastyczna określana jest jako obsesyjno-kompulsyjna lub obsesyjna. Zgodnie z Międzynarodową Klasyfikacją Chorób i Problemów Zdrowotnych ICD-10 osobowość anankatyczna zaliczana jest do grupy zaburzeń osobowości. Jednak w przeciwieństwie do osób z zaburzeniami nerwicowymi, osoby anankastyczne często normalnie funkcjonują w społeczeństwie i nie dostrzegają w swoim zachowaniu żadnej nieprawidłowości. Dla nich ten nadmierny perfekcjonizm i skrupulatność nie są problemem.

Osobowość anankastyczna – objawy

Światowa Organizacja Zdrowia umieszcza anankastyczne zaburzenie osobowości w grupie F60.5 klasyfikacji ICD-10. By rozpoznać zaburzenie muszą być spełnione minimum trzy z poniższych warunków:

  • nadmiar wątpliwości i ostrożności,
  • pochłonięcie przez szczegóły, regulaminy, inwentaryzowanie, porządkowanie, organizowanie lub schematy postępowania,
  • perfekcjonizm,
  • nadmierna sumienność z zaniedbaniem przyjemności i relacji interpersonalnych,
  • przesadna pedanteria i przestrzeganie konwencji społecznych,
  • sztywność i upór,
  • irracjonalne sądzenie, że inni dokładnie podporządkują swe działania sposobom działania pacjenta lub nieracjonalna niechęć do przyzwalania innym na działanie,
  • natarczywe, niechciane myśli i impulsy,
  • skąpstwo w wydatkach (zarówno w wydatkach na siebie, jak i na najbliższych) oraz przekonanie, że pieniądze należy zbierać na „czarną godzinę”.

Osoby anankastyczne są bardzo skupione i skoncentrowane, co można dostrzec w sposobie ich wypowiedzi czy mimice twarzy. Dążą do tego, by wszystko odbywało się zgodnie ze skrupulatnie i ściśle ustalonym harmonogramem i planem. Dostosowanie się do niekontrolowanych, spontanicznych sytuacji sprawia im trudność.

Przyczyny osobowości anankastycznej

Najprawdopodobniej oparte są na trzech czynnikach:

  • biologicznym,
  • psychologicznym,
  • społeczno-kulturowym.

Do czynników biologicznych zaliczymy:

  • podłoże genetyczne,
  • większą aktywność w obrębie kory podstawy płata czołowego lewej półkuli, przedniej części zakrętu obręczy, układu limbicznego,
  • zwiększenie aktywności układu dopaminergicznego przy jednoczesnym zredukowaniu aktywności układu serotonicznego.

Do czynników społeczno-kulturowych należą:

  • osobowość,
  • cechy takie jak np. punktualność, dbałość o detale.

Do czynników psychologicznych zaliczymy:

  • konflikt z rodzicami,
  • trudne relacje rodzinne,
  • nadmierne oczekiwania ze strony rodziców,
  • brak docenienia i nagród ze strony rodziców,
  • surowe i nieustanne kary,
  • nadmierną kontrolę w dzieciństwie,
  • surowe podejście i brak cierpliwości do dziecka.

Osobowość anankastyczna w związku

Początkowo osoba z ananakstycznymi cechami osobowości może być postrzegana jako wymarzony partner i kompan życiowy. Niestety szybko okazuje się, że dążenie do perfekcjonizmu w każdej dziedzinie, nieustanna kontrola, sztywne reguły i problemy z wyrażaniem emocji, utrudniają, a wręcz uniemożliwiają stworzenie szczęśliwego związku. Osobowość anankastyczna nieustannie pilnuje, kontroluje i nadzoruje partnera. W przypadku, gdy sytuacja wymyka się spod kontroli złości się, krzyczy i wyładowuje na drugiej osobie. Bez terapii trudno będzie stworzyć szczęśliwy związek.

Zobacz również: Borderline – niestabilna emocjonalnie „osobowość z pogranicza”. Czym się charakteryzuje i czy można leczyć to zaburzenie?

Osobowość anankastyczna – test

W rozpoznaniu zaburzeń osobowości – u siebie lub u bliskiej osoby – pomocny będzie test dostępny w internecie. Jeśli minimum trzy odpowiedzi będą twierdzące, najprawdopodobniej mówimy o osobie z cechami anankastycznymi. Warto jednak pamiętać, że najbardziej wiarygodną diagnozę postawi lekarz psychiatrii.

Przykładowe pytania:

  1. Czy inni uważają mnie za pedanta?
  2. Czy boję się co przyniesie przyszłość?
  3. Czy naprawdę nie umiem podejmować decyzji?
  4. Czy zawsze lub prawie zawsze dążę do doskonałości?
  5. Czy mam swoje określone zasady moralne, których każdy powinien się trzymać?
  6. Czy jestem zbyt skrupulatna/y?
  7. Czy lubię mieć wszystko na swoim miejscu?
  8. Czy nie lubię odpoczywać?
  9. Czy to prawda, że nie lubię mówić o uczuciach?
  10. Czy nie lubię ryzykować?
  11. Czy relacje z ludźmi nie są istotne?
  12. Czy zdarza się, że niektóre czynności powtarzam kilka razy w ciągu dnia?
  13. Czy często rozmyślam nad słusznością swojego postępowania?
  14. Czy oszczędzam pieniądze na „czarną godzinę”?

źródło: e-zdrowie; psychiatria

Lifestyle

To, co zobaczysz jako pierwsze, powie o tym, jak kochasz. Prawda może cię zaskoczyć

Redakcja
Redakcja
23 marca 2022

Psychologia sztuki to interdyscyplinarna dziedzina zajmująca się badaniem percepcji, poznania i cech sztuki oraz jej wytwarzania. Praca Theodora Lippsa, psychologa badawczego z Monachium, odegrała ważną rolę we wczesnym rozwoju koncepcji psychologii sztuki na początku XX wieku. Najważniejszym jego wkładem w tym zakresie była próba teoretyzowania zagadnienia „empatii”, terminu, który miał stać się kluczowym elementem wielu późniejszych teorii psychologii sztuki. W swoim czasie Teodor był jednym z głównych zwolenników idei nieświadomości, a wśród wielu zwolenników Teodora był światowej sławy psycholog Zygmunt Freud.

Podczas gdy znaczenie tego, co widzimy, zależy od nas podczas oglądania sztuki, interesujące i zabawne jest czytanie o możliwych interpretacjach tego, co może oznaczać nasze pierwsze spojrzenie, jeśli chodzi o nasze obecne skupienia, osobowość i współczucie.

Spójrz na poniższy obrazek i zwróć uwagę na pierwszy obraz, który zobaczysz, a następnie kontynuuj czytanie, aby zobaczyć, co mówi o tobie:

1. Twarz mężczyzny z profilu

Jeśli spojrzysz na to zdjęcie i zobaczysz twarz starszego człowieka, oznacza to, że jesteś typem osoby, która zawsze potrafi spojrzeć z dystansu, zwłaszcza gdy chodzi o  miłość, seks i randki. Nie ma znaczenia, ile masz lat. Wiesz, że miłość to więcej niż kwiaty i romantyczne gesty. Prawdziwa miłość polega na budowaniu życia razem i tego właśnie szukasz, jeśli chodzi o długotrwały, spełniony romantyczny związek.

Jeśli jako pierwszą zobaczyłaś twarz, jesteś w stanie zobaczyć duży obraz życia pod względem współczucia i empatii. Twarz mężczyzny składa się przecież z mężczyzny na koniu, który chce ze współczuciem podarować coś biednej osobie śpiącej na ziemi, owiniętej w szaty przypominające kolory światła. Twoja pełna miłości mądrość zebrana przez lata pozwoliła ci zrozumieć, że świat potrzebuje więcej życzliwości, miłosierdzia, hojności i współczucia.

2.  Mężczyznę na koniu

Oznacza to, że trudno zdobyć twoje serce, nawet jeśli wierzysz, że w końcu znalazłeś osobę z  twoich marzeń. Masz naturalną tendencję do ciągłego oglądania się za kimś innym, na wypadek, gdyby obecny partner „to nie było to”. Nie ryzykuj, bo może się okazać, że to właśnie ten jedyny stoi tuż przed tobą, od dłuższego czasu, a ty szukasz miłości gdzie indziej.

Na zdjęciu jeździec patrzy na biednego człowieka, śpiącego na ziemi, a jego ręka sięga po coś, prawdopodobnie po monety, by je podarować. Sam jeździec jest schludnie ubrany, siedzi na pięknym i zadbanym białym ogierze, co pokazuje, że jego podstawowe potrzeby są prawdopodobnie zaspokojone. Ci, którzy widzą jeźdźca jako pierwsi, osiągnęli pewien poziom sukcesu i stabilności finansowej, jednocześnie jest w nich potrzebna pomocy słabszym i biedniejszym. Masz cudownie opiekuńcze serce i często dajesz ludziom, których widziałaś na ulicy, choćby uśmiech, który pozwala im żyć.

3. Dziewczynę leżącą nad rzeką

Oznacza to, że w przeszłości miałeś trudne i bolesne doświadczenia miłosne, być może ktoś cię bardzo zawiódł i zranił. Nie zamykaj się w sobie, nie rezygnuj z szukania prawdziwej, szczerej i dobrej miłości. Jeśli się zakochasz, dajesz drugiej osobie całego siebie, wszystko co w tobie najlepsze. To cudowny dar. Nie poddawaj się, dopóki nie znajdziesz kogoś, kto będzie wiedział jak zdobyć twoje zaufanie i jak cię uszczęśliwić.

4. Kamienne przejście nad rzeką

Oznacza to, że ​​masz dzikie serce, które trudno oswoić. Kochasz być zakochanym. Ale równie mocno kochać być wolnym i niezależnym. Po prostu musisz znaleźć kogoś podobnego do ciebie, kogoś dla kogo życie jest jedną wielką przygodą. Oddanie komuś swojego serca nie oznacza, że ​​je stracisz. To raczej możliwość doświadczenia dwa razy więcej wspaniałych rzeczy, niż w pojedynkę.


Zobacz także

O obrabianiu tyłka myśli kilka, czyli o tych którzy bardziej interesują się życiem innych, niż własnym

Błagam, nigdy nie ćwicz w pełnym makijażu! Możesz zrobić sobie więcej krzywdy niż ci się wydaje

Modne kawy z domowego ekspresu