Ciąża i poród Macierzyństwo

Czym różni się połóg po cięciu cesarskim od tego po porodzie naturalnym?

Połozna na medal
Połozna na medal
25 września 2020
Fot. iStock
 

Zmiany, jakie zachodzą w organizmie kobiety po porodzie naturalnym różnią się od zmian po cesarskim cięciu. Trzeba powiedzieć otwarcie, że cięcie cesarskie to przecież poważna operacja. I co zupełnie naturalne, pozostawia ona w organizmie kobiety więcej śladów niż poród naturalny. Po pierwsze, cięcie cesarskie wiąże się z podaniem znieczulenia, dlatego w zależności od rodzaju znieczulenia kobieta może odczuwać związany z tym dyskomfort, na przykład: nudności, wymioty, bóle głowy i oczywiście ból wokół rany pooperacyjnej. Trzeba też wiedzieć, że sam proces obkurczania się macicy po cięciu cesarskim może trwać nieco dłużej niż po porodzie siłami natury.

– pisze Janina Frączek, laureatka 7. edycji konkursu „Położna na medal”

Pierwsze wstawanie z łóżka

Ważne, żeby bezpośrednio po porodzie naturalnym kobieta mogła kilka godzin odpocząć. Jeżeli więc poród przebiegał fizjologicznie i nie było żadnych powikłań, to optymalny czas na odpoczynek trwa od 4 do 6 godzin po porodzie. Szybkie uruchomienie po porodzie sprzyja prawidłowemu przepływowi krwi, zapobiega zakrzepom, przyśpiesza proces obkurczania mięśnia macicy oraz ogólnie bardzo korzystnie wpływa na zdrowie kobiety.

Po cięciu cesarskim uruchomienie kobiety następuje najczęściej po około 8 godzinach, kiedy przestaje działać znieczulenie. Powrót do formy i lepszego samopoczucia w dużej mierze zależy od tego, jak szybko kobieta po cięciu zacznie wstawać. Im szybciej zacznie chodzić, tym szybciej zmiany w organizmie zaczną się cofać.

Gojenie się rany

Po porodzie naturalnym, kiedy krocze było nacięte, należy o nie odpowiednio dbać. Podstawą jest utrzymanie prawidłowej higieny. Zaleca się, żeby w pierwszych dniach brać kąpiel pod prysznicem. Dodatkowo, proces gojenia przyśpiesza wietrzenie oraz stosowanie na ranę krocza specjalnych preparatów. Z kolei rana po cięciu cesarskim jest zwykle przez dłuższy czas bardziej bolesna. W pierwszych dobach bywa zaklejona opatrunkiem. Po ściągnięciu opatrunku można już ją normalnie myć, wietrzyć oraz przemywać preparatami przyspieszającymi prawidłowe gojenie.

Aktywność fizyczna

Po porodzie siłami natury już w tym samym dniu warto rozpocząć pierwsze ćwiczenia. Można zacząć od tych najprostszych, poprawiających krążenie. Ważne jest również ćwiczenie mięśni dna miednicy, które po porodzie są osłabione. Dlaczego to tak istotne? Bo niewzmocnione w późniejszym czasie powodują obniżenie ścian pochwy, nietrzymanie moczu, a także problemy natury seksualnej, na przykład zmniejszając satysfakcję w czasie stosunku. Intensywniejsze ćwiczenia po porodzie naturalnym można rozpocząć dopiero po zakończeniu połogu, czyli po około 6 tygodniach.

Po cięciu cesarskim regeneracja ciała wymaga trochę więcej czasu. Cięcie cesarskie w porównaniu do porodu bardziej osłabia organizm, jest też bardziej bolesne, dlatego powrót do sił jest dłuższy niż po porodzie naturalnym. Jak najszybsze podjęcie ćwiczeń, aktywność fizyczna jest bardzo ważna w procesie gojenia, obkurczania macicy, a tym samym przyśpiesza powrót do stanu sprzed ciąży. O pierwszym wstaniu z łóżka po cięciu cesarskim decyduje personel szpitala. W zależności od szpitali, kobiety uruchamiane są już 6 do 8 godzin od cięcia cesarskiego.

Należy też pamiętać, że przez dwa, trzy miesiące od zabiegu cięcia cesarskiego należy unikać zbyt intensywnych ćwiczeń.

Współżycie po porodzie

W zależności od samopoczucia kobiety i po upewnieniu się, że połóg przebiegł prawidłowo, zniknęły odchody połogowe, rana krocza się zagoiła prawidłowo, czyli po około 6 tygodniach od porodu naturalnego można odbyć pierwszy stosunek płciowy. To, co wielokrotnie podkreślam, to że do współżycia kobieta musi bć gotowa nie tylko fizycznie, ale także psychicznie.

Po cięciu cesarskim współżycie również można rozpocząć po okresie połogu. Pamiętać należy tylko, żeby rana po operacji była wygojona i aby podczas stosunku unikać ucisku na ranę. Współżycie po cięciu cesarskim ma tę przewagę, że w czasie operacji nie została naruszona pochwa ani nie zostały rozciągnięte mięśnie krocza. Kobieta nie ma też dyskomfortu spowodowanego bliznami po szyciu pochwy i krocza.

Planowanie kolejnej ciąży

Zgodnie z zaleceniami, kolejne decyzje prokreacyjne powinny następować po całkowitym – i co niezmiernie ważne – prawidłowym zregenerowaniu się organizmu. Po porodzie fizjologicznym okres ten wynosi około 1 roku. Jeżeli karmi się piersią to wskazane jest odczekanie jeszcze kilka miesięcy po zakończeniu laktacji.

Po cięciu cesarskim okres ten powinien być nieco dłuższy i powinien trwać między rokiem a dwoma. To dlatego, że blizna po cięciu musi być naprawdę dobrze zagojona.


„Położna na medal” to kampania społeczno-edukacyjna prowadzona od 2014 roku. Zwraca uwagę na kwestie związane z koniecznością podnoszenia standardów i jakości opieki okołoporodowej w Polsce poprzez edukację i promocję dobrych praktyk. Jej celem jest również podnoszenie świadomości społecznej na temat roli położnych w opiece okołoporodowej.

Jednym z kluczowych elementów kampanii jest konkurs na najlepszą położną w Polsce. Zgłoszenia do tegorocznej, siódmej edycji konkursu przyjmowane będą od 1 kwietnia do 30 września 2020 r. Głosy na nominowane położne można oddawać od 1 kwietnia do 31 grudnia 2020 roku. Oddawanie głosów odbywa się na stronie www.poloznanamedal.info

Patronat honorowy nad kampanią i konkursem objęła Naczelna Rada Pielęgniarek i Położnych. Patronat merytoryczny sprawują: Polskie Towarzystwo Położnych, Fundacja Rodzić po Ludzku oraz Stowarzyszenie Dobrze Urodzeni. Mecenasami kampanii są marki Oktaseptal i Natalis.


Ciąża i poród Macierzyństwo

Odporność maluszka. Jak dbać o nią już w ciąży?

Połozna na medal
Połozna na medal
12 października 2020
Fot. Materiały prasowe
 

Czym tak właściwie jest odporność i jak ją zdefiniować? Najprościej, to zdolność organizmu do obrony przed różnymi chorobotwórczymi drobnoustrojami. Szczególnie jesienią jest ona dla wielu rodziców temat numer jeden. Żłobki, przedszkola i dające się we znaki częste infekcje sprawiają, że zaczyna się myśleć jak szybko można ją wzmocnić. Ale warto wiedzieć, że ten temat powinien też zainteresować rodziców spodziewających się dziecka, ponieważ budowanie odporności najlepiej zacząć już w ciąży.

Felieton położnej Danuty Przybyłko, ambasadorki kampanii Położna na medal

Karmienie piersią, poród i dobre bakterie

Wzmocnienie odporności w ciąży jest konieczne po to, żeby dziecko mogło się prawidłowo rozwijać. Od momentu zapłodnienia w organizmie kobiety dochodzi do szeregu zmian. Zmienia się również układ odpornościowy, który w okresie ciąży jest podwójnie obciążony. W łonie matki dochodzi do przekazania dziecku przeciwciał, co sprawia, że noworodek przychodzi na świat z pulą komórek odpornościowych. To one są dla niego pierwszą linią obrony przed infekcjami. Drugą istotną kwestią jest wzmacnianie odporności tuż po narodzinach. Bardzo pozytywnie wpływa na nie karmienie piersią. Mleko jest bogate w niezbędne przeciwciała, probiotyki i prebiotyki. Co to w praktyce oznacza dla młodych, karmiących mam? Przede wszystkim konieczność dbania o siebie i dobrego odżywiania się. Warto pamiętać, że około 4 tygodnia ciąży powstają jelita dziecka, a w 12 tygodniu zaczyna ono wytwarzać pierwsze enzymy trawienne. Sposób, w jaki w tym okresie odżywia się mama wpływa na jakość nabłonka wyścielającego jelita, czyli ma także wpływ na odporność maluszka.

Często powtarzam swoim podopiecznym, że poród naturalny to coś najlepszego co jesteśmy w stanie zafundować dziecku w kwestii budowania odporności. To w trakcie porodu układ pokarmowy dziecka kolonizuje się dobrymi bakteriami, które wspomagają pracę jelit i całego układu odpornościowego. Inną, bardzo ważną kwestią jest kangurowanie po porodzie. W tym czasie bakterie z ciała matki przenoszą się na skórę dziecka.

Jedzenie i ruch

Skoro wiadomo, jak dbać o odporność w ciąży i jaki wpływ na nią ma sam poród, pozostaje pytanie co dalej? Jak o nią dbać? Po pierwsze, dieta. Kondycja zdrowotna w dużym stopniu zależy od tego co jemy. Im mniej przetworzone jest nasze pożywienie, tym jest zdrowsze. Dlatego warto wyeliminować z diety dziecka śmieciowe jedzenie, fast foody, słodycze czy kolorowe napoje gazowane. Posiłki powinny być przygotowywane na bazie produktów ekologicznych, powinny zawierać świeże, sezonowe warzywa i owoce. W okresie zimowym można je śmiało zastępować mrożonkami. Bardzo ważna jest też aktywność fizyczna. Ruch sprawia, że ciało dziecka dobrze się rozwija, staje się silniejsze i bardziej sprawne. Również przebywanie na świeżym powietrzu i doświadczenie działania różnych warunków pogodowych buduje odporność dziecka. Często zwracam uwagę na to, że dziecko powinno wychodzić na spacer codziennie. Mżawka, pruszący śnieg czy lekki wiatr nie są przeszkodą do wyjścia na spacer. Wyjątek stanowi duży mróz – taki powyżej minus 10 stopni Celsjusza – oraz upał powyżej 30 stopni. Dobrą praktyką codziennych spacerów jest ubieranie dzieci warstwowo, na tak zwaną cebulkę. Noworodka czy niemowlaka leżącego w wózku ubieramy w jedną warstwę więcej od siebie. Idącego obok nas malucha ubieramy tak samo jak siebie, a bardzo ruchliwego, biegającego i skaczącego malucha o jedną warstwę mniej. Przegrzanie malucha może spowodować spadek jego odporności.

Inną, bardzo ważną kwestią jest czystość i higiena. Kurz, wilgoć, brudne zabawki mogą być przyczyną alergii i stanowić źródło infekcji. Ale z drugiej strony warto pamiętać, że nadmierna czystość też jest szkodliwa. Ciało człowieka nie mające kontaktu z bakteriami czy wirusami nie jest w stanie się na nie uodpornić. Dobrze zadbać o codzienne wietrzenie pomieszczeń oraz utrzymywać temperaturę nie większą niż 21 stopni w dzień oraz około 19 stopni w nocy. Odzież dziecka powinna być przewiewna, czyli najlepiej bawełniana.

Potrzebny odpoczynek

Pozytywny wpływ na odporność ma również poprawny rytm wypoczynku i zabawy dziecka. Przemęczony, zestresowany i obciążony nadmiarem obowiązków organizm małego dziecka najczęściej reaguje obniżoną odpornością. Każde dziecko zanim ukształtuje się jego układ odpornościowy przechodzi średnio około 50 różnych infekcji. To oznacza, że chorowanie pomaga budować odporność. Ważą rolę odgrywają też szczepienia, które ogólnie podnoszą odporność, gdyż po nich organizm produkuje więcej przeciwciał.

Wielu rodziców swoim dzieciom podaje tzw. syropy na odporność. Najlepiej, jeśli są to naturalne wyciągi roślinne np. z owoców czarnego bzu czy dzikiej róży. Ważne są też probiotyki, które uszczelniają nabłonek jelit i nie przepuszczają do krwiobiegu bakterii ani wirusów. Często uczulam, że odporności nie da się budować tylko jesienią. Musimy dbać o nią przez całe życie, począwszy od życia płodowego. Najważniejsza jest obserwacja samego siebie i swojego dziecka. Zrozumieć trzeba też, że niewielki katar nie jest powodem, aby zamykać się w domu. Nabywanie odporności powinno wiązać się z kontaktem z innymi ludźmi i przebywaniem w wielu miejscach. Najlepszym sposobem walki z chorobami jest zapobieganie im, czyli dbanie o odporność nie tylko jesienią, ale przez cały rok. Działania wzmacniające system system odpornościowy powinny stać się częścią codziennego życia rodziny począwszy od życia płodowego. Wtedy przyniesie korzyści wszystkim jej członkom.

— — —

„Położna na medal” to kampania społeczno-edukacyjna prowadzona od 2014 roku. Zwraca uwagę na kwestie związane z koniecznością podnoszenia standardów i jakości opieki okołoporodowej w Polsce poprzez edukację i promocję dobrych praktyk. Jej celem jest również podnoszenie świadomości społecznej roli położnych w opiece okołoporodowej.

Jednym z kluczowych elementów kampanii jest konkurs na najlepszą położną w Polsce. Zgłoszenia do tegorocznej, siódmej edycji konkursu przyjmowane były od 1 kwietnia do 30 września 2020 r. Głosy na nominowane położne można oddawać od 1 kwietnia do 31 grudnia 2020 roku. Oddawanie głosów odbywa się na stronie www.poloznanamedal.info

Patronat honorowy nad kampanią i konkursem objęła Naczelna Rada Pielęgniarek i Położnych. Patronat merytoryczny sprawują: Polskie Towarzystwo Położnych, Fundacja Rodzić po Ludzku oraz Stowarzyszenie Dobrze Urodzeni. Mecenasami kampanii są marki Oktaseptal i Natalis.


Ciąża i poród Macierzyństwo

RR, czyli rozsądne rodzicielstwo – mity dotyczące opieki nad noworodkiem, cz. 2

Połozna na medal
Połozna na medal
2 września 2020
Fot. iStock

Rozsądne rodzicielstwo to nie zbiór sztywnych zasad i nieprzekraczalnych granic. To raczej podejście, którym warto się kierować w opiece nad maluszkiem. Podejście oparte na rozsądku i poczuciu, że racjonalne decyzje i umiejętność zaufania sobie jako rodzicom zawsze powinny skutkować tym, co najlepsze, zarówno dla dziecka jak i dla pozostałych członków rodziny. Szczególnie ważne jest niepoddawanie się zero-jedynkowo mitom i średnio wiarygodnym albo w ogóle niewiarygodnym opiniom, które to szczególnie w dobie Internetu bardzo szybko zdobywają coraz większe zasięgi. Zalecam zdrowy rozsądek, spokój, baczną obserwację i szukanie odpowiedzi u osób, które zasługują na miano autorytetów.

Artykuł Janiny Frączek, laureatki konkursu „Położna na medal”

Poniżej prezentuję drugą część dość często powtarzanych i powielanych mitów, które narosły wokół tematu opieki nad niemowlakiem, z moją ocen ich wiarygodności.

Smoczek jest szkodliwy dla dziecka. MIT

Temat smoczka budzi wiele kontrowersji. Jako położna uważam, że podawany w odpowiednim czasie nie powinien szkodzić. Zaspakaja on podstawową potrzebę ssania u noworodków, dzięki czemu uspokaja i daje uczucie bezpieczeństwa. Jednak należy pilnować, aby ssanie smoczka nie przerodziło się w nawyk i aby w odpowiednim czasie z niego zrezygnować.

Waga noworodka. Duży znaczy zdrowy. MIT

Wymiary noworodka, a więc jego waga i długość to dla młodych rodziców bardzo ważny temat. Pamiętajmy, że duży nie zawsze znaczy zdrowy. Norma wagi noworodków jest bardzo szeroka. Donoszony noworodek to taki, który waży ponad 2 500 g i oczywiście taki, który waży ponad 4 000 g.

Szczepienia są groźne i niebezpieczne. MIT

Szczepienia to najskuteczniejsza ochrona zdrowia dziecka. Są zalecane wszystkim dzieciom, dlatego ich bezpieczeństwo jest bardzo dokładnie sprawdzane. Zrezygnowanie ze szczepień naraża dziecko na poważne konsekwencje.

Noszenie, kołysanie, przytulanie to złe postępowanie. „[…] nie noś dziecka, bo się przyzwyczai, bo będzie miało krzywy kręgosłup albo później zacznie chodzić”. MIT

Bycie blisko mamy jest uwarunkowane biologicznie i każde dziecko się tego domaga. Noszenie to bliskość i bezpieczeństwo. Dziecko powinno czuć, że mama czy tata jest blisko, że kocha, dotyka, tuli czy kołysze. Pozostawienie dziecka samotnie niekorzystnie wpływa na jego rozwój.

Kąpiel – noworodka należy wykąpać zaraz po porodzie, a później kąpać codziennie. MIT

W ostatnim czasie zmieniły się procedury dotyczące kąpieli. Dzieci rodzą się z naturalną ochroną skóry tzw. mazią płodową, która chroni je przed zakażeniami a także posiada właściwości immunologiczne. Stanowi ona naturalną barierę ochronną. Dlatego nie powinno się jej zmywać. Według współczesnych zaleceń dziecko należy kąpać według potrzeby. Nie ma potrzeby kąpać go codziennie.

Rodzicielstwo ma największą moc, kiedy jest świadome i rozsądne. Wtedy daje rodzicom nie tylko pełnię szczęścia, ale też dużo spokoju. Moja rada dla rodziców – obserwujcie swoje pociechy, słuchajcie siebie jako rodziców nawzajem, wierzcie w swoje umiejętności i wspierajcie się na każdym kroku. Zaręczam, że wasze maleństwo nie tylko będzie to widzieć i słyszeć, ale przede wszystkim będzie to czuć. Poza tym, kiedy tylko macie okazję, to konsultujcie wasze rodzicielskie dylematy z położnymi. Na pewno postarają się pomóc. A jak znajdziecie chwilę, to dodatkowo miło zachęcam, żeby podziękować swojej położnej poprzez nominację do konkursu „Położna na medal”. Zgłoszenia przyjmowane są do końca września. Zaręczam, że dla każdej położnej taka nominacje to duży zaszczyt i wyróżnienie.

„Położna na medal” to kampania społeczno-edukacyjna prowadzona od 2014 roku. Zwraca uwagę na kwestie związane z koniecznością podnoszenia standardów i jakości opieki okołoporodowej poprzez edukację i promocję dobrych praktyk. Jej celem jest też podnoszenie świadomości społecznej na temat roli położnych w opiece okołoporodowej.

Jednym z kluczowych elementów kampanii jest konkurs na najlepszą położną w Polsce. Zgłoszenia do tegorocznej, siódmej edycji konkursu przyjmowane będą od 1 kwietnia do wyjątkowo, nie 31 lipca, ale 30 września 2020 r. Głosy na nominowane położne można oddawać od 1 kwietnia do 31 grudnia 2020 roku. Oddawanie głosów odbywa się na stronie www.poloznanamedal.info

Patronat honorowy nad kampanią i konkursem objęła Naczelna Rada Pielęgniarek i Położnych. Patronat merytoryczny sprawują: Polskie Towarzystwo Położnych, Fundacja Rodzić po Ludzku oraz Stowarzyszenie Dobrze Urodzeni. Mecenasami kampanii są marki Oktaseptal i Natalis.