Szósty miesiąc ciąży, czyli koniec drugiego trymestru, o tym jak się czuje przyszła mama i jak rozwija się maluszek

Połozna na medal
Połozna na medal
15 października 2018
Szósty miesiąc ciąży
Fot. iStock / SolStock
 

Szósty miesiąc ciąży – finał drugiego trymestru ciąży. To okres między 23 a 27 tygodniem czasu trwania ciąży bądź miedzy skończonym 21 a 25 tygodniem życia wewnątrzłonowego Waszego dziecka. Wciąż miejmy na uwadze to, że tygodnie ciąży liczy się od pierwszego dnia ostatniej miesiączki, a nie od dnia zapłodnienia. Miesiąc ten mija pod tematyką testu obciążenia glukozą, wyboru szkoły rodzenia, radzeniem sobie z częstszym uczuciem zmęczenia i ciężkości oraz kształtowaniem się płuc u dziecka. Jakie zmiany zachodzą pod koniec drugiego trymestru u mamy i maluszka , opowiada Monika Wójcik, położna i ambasadorka kampanii „Położna na medal”.

Rozwój Twojego dziecka w 6 miesiącu ciąży

Dziecko porusza się bardziej intensywnie, a jego ciało staje się bardziej proporcjonalne, znacznie wzrasta masa ciała. Skóra Waszego dziecka jest pomarszczona, częściowo przezroczysta, koloru różowego lub nawet czerwonego       (w naczyniach krwionośnych pojawia się krew, która może nadawać takie zabarwienie). Od około 22-24 tygodnia otwierają się jego oczy. Potrafi mrugać powiekami i wodzić wzrokiem; dużo swobodniej porusza się w płynie owodniowym. W jego płucach zachodzą bardzo istotne zmiany, a mianowicie w pneumocytach zaczyna wydzielać się substancja zwana surfaktantem, która odgrywa ogromną rolę w pracy płuc i wymiany gazowej. To właśnie dzięki niej pęcherzyki nie zapadają się, ani nie zlepiają i w razie porodu przedwczesnego płuca będą przygotowane do oddychania. Męski hormon testosteron hamuje produkcję surfaktantu, dlatego chłopcy w razie przedwczesnego porodu mają mniejszą szansę przeżycia. niż dziewczynki.
Wytwarzają się komórki odpowiedzialne za świadome myślenie, a dziecko staje się bardziej wrażliwe na dźwięk i ruch. Jego kończyny wydłużają się, struktury kostne gromadzą większe ilości składników mineralnych, pojawiają się paznokcie. W badaniu USG można zmierzyć długość kończyn, a także wykluczyć nieprawidłowości w rozwoju kręgosłupa i czaski dziecka, które teraz rośnie szybko, osiągając pod koniec tego miesiąca ok. 30 cm i masę 600-700g a czasami nawet 1kg.

Bardzo ciekawe jest to, że w szóstym miesiącu ciąży dziecko zaczyna mieć własny rytm dobowy snu i czuwania. Kształtuje się on mniej więcej na wzór twojego rytmu dobowego. Co ciekawe, przetrwa to nawet do czasu po porodzie.

Pod koniec 6. miesiąca ciąży twoje dziecko:

  • ma około 38 cm wzrostu, a jego waga przekracza 1000 g
  • dzięki mazi płodowej, która pokrywa obficie jego skórę, jest chronione przed zmacerowaniem przez sole mineralne z płynu owodniowego

Jak się czuje przyszła mama?

W tym czasie bardziej intensywnie odczuwasz ruchy dziecka. Niekiedy może ono rozpychać się i kopać nawet cały dzień. Z dolegliwości typowych dla tego okresu ciąży może wystąpić świąd skóry brzucha, która cały czas rozciąga się i staje się coraz bardziej napięta. Zmienia się także wygląd Twojej skóry: często pojawiają się przebarwienia na twarzy lub bardziej widoczne stają się piegi, przyciemnieniu ulega linia biegnąca od pępka do spojenia łonowego tzw. kresa ciemna. Mogą pojawić się krwawienia z dziąseł powodowane ich rozpulchnieniem i obrzękiem. Jest to skutek działania hormonów ciążowych. Teraz szczególnie powinnaś dbać o higienę jamy ustnej i często odwiedzać stomatologa.

Pojawić się mogą również bóle pleców, szczególnie jeśli utrzymujesz niewłaściwą postawę ciała. W związku z tym korzystne dla Ciebie będzie noszenie butów na niskim obcasie. Jeśli ponadto będziesz stosować ćwiczenia, możesz uniknąć tych dolegliwości. Warto także zasięgnąć opinii fizjoterapeuty. Czasami bardzo niewielka zmiana w naszych nawykach może przynieść bardzo dużą ulgę. Niekorzystne dla Ciebie będzie stanie przez dłuższy czas, a rozciągająca się macica może być przyczyną bolesności i napinania się dolnej części brzucha – tzw. skurcze Braxtona-Hicksa. . Przy zbyt częstym napinaniu się brzucha i towarzyszącym mu bólu lub „ciągnieniu” powinnaś skonsultować się z lekarzem.

W tym czasie na skutek właśnie wzrostu macicy i jej ucisku na przewód pokarmowy mogą pojawić się zaparcia. Pomocne wtedy okaże się picie większej niż do tej pory ilości wody lub soków, jedzenie pokarmów zawierających błonnik takich jak owoce  (czarne i czerwone porzeczki, maliny, truskawki, gruszki, jabłka, owoce suszone), warzywa (marchew, dynia, buraki, papryka, brokuły), a także ciemne pieczywo. Możesz mieć kłopoty ze zgagą – aby jej zapobiegać jedz mniejsze posiłki, ale częściej. Pamiętaj – nie stosuj żadnych leków bez zgody lekarza!

W szóstym miesiącu ciąży przyszłe mamy często skarżą się na nietrzymanie moczu. Ta denerwująca dolegliwość nęka aż połowę ciężarnych kobiet. Spowodowana jest narastającym uciskiem macicy na pęcherz moczowy i zdarza się najczęściej, kiedy śmiejesz się, kichasz lub kaszlesz. Jeśli nietrzymanie moczu (zwane też wysiłkowym nietrzymaniem moczu) stwarza duże problemy, noś podpaski i rób ćwiczenia na mięśnie Kegla, np. spróbuj sobie wyobrazić że siedzisz na rozsypanych wisienkach, które próbujesz właśnie tymi mięśniami zebrać i jakby zagarnąć do wnętrza siebie.

Szósty miesiąc ciąży

Fot. Materiały prasowe

Mogą dokuczać Ci skurcze łydek (najczęściej w nocy) oraz mrowienie w rękach i nogach. Powiększają się piersi. Rzadziej odczuwasz zmienności nastroju, ale wciąż możesz być roztargniona i mieć problemy z koncentracją. Coraz częściej możesz czuć zmęczenie. Wszak wszędzie nosisz ze sobą ważącego więcej niż pół kilograma człowieka! Pozwól sobie na to zmęczenie i nie wymagaj od siebie zbyt wiele. Odpoczywaj kiedy tylko możesz, a jeśli masz poczucie ciągłego zagonienia, sprawdź, czy przypadkiem nie bierzesz za dużo na swoje barki. Spróbuj zaufać innym i prosić o ich pomoc.

Pomyśl o szkole rodzenia

Jeśli do tej pory się nad tym nie zastanawialiście, warto rozważyć uczestnictwo w „Szkole rodzenia” Tam dowiecie się nie tylko wielu praktycznych rzeczy – np. jak wygląda poród, jak się do niego przygotować czy jak pielęgnować noworodka, ale także poznacie inne pary będące na podobnym etapie życia. Znajomości z tej szkoły często są podstawą do stworzenia „grupy wsparcia”, która potem – kiedy dziecko się urodzi – może być bardzo pomocna. W dzisiejszych czasach jesteśmy zalewani morzem informacji i dobrych rad, trudno jest nam którejś zaufać, a z drugiej strony często jesteśmy samotni i oddaleni od własnych rodzin – posiadanie takiej grupy znajomych w podobnej sytuacji może okazać się bezcenne.

Badania, które powinnaś wykonać

Obowiązkowym badaniem jest test obciążenia glukozą. Lekarz zaleca go około 25. tygodnia ciąży, by wykluczyć tzw. cukrzycę ciężarnych. Jeśli z badania wyniknie, że ją masz, zostaniesz skierowana przez lekarza prowadzącego ciążę do diabetologa. To on ustali czy wystarczająca będzie odpowiednia dieta, czy konieczne okaże się przyjmowanie insuliny. W trakcie tego badania najpierw zostanie Ci pobrana krew a następnie będziesz poproszona o wypicie rozpuszczonej w wodzie glukozy(w odpowiednim stężeniu-75g). Po dwóch godzinach znów zostanie Ci pobrana krew. W tym czasie nie będziesz mogła gdzie chodzić ani jeździć samochodem gdyż możesz poczuć dość intensywne mdłości, dlatego warto żebyś była pod obserwacja osób wykonujących ten test.

Przed tym badaniem nie musisz być na czczo, możesz się też zgłosić do przychodni o dowolnej porze (bez znaczenia jest godzina ostatniego posiłku).

Inne badania, jakie może zlecić ci lekarz:

  • badanie ogólne moczu – nie może być w nim białka, cukru, białych ani czerwonych krwinek,
    •    morfologia krwi,
    Ponadto lekarz oceni:
    •    pH wydzieliny pochwowej. Badanie to pozwala ocenić stan bakteriobiologiczny pochwy i szyjki macicy,
    •    wysokość dna macicy,
    •    twoje ciśnienie krwi,
    •    sprawdzi twoją wagę.

Od momentu, kiedy poczujesz częste ruchy dziecka, powinnaś zacząć je kontrolować. Długie przerwy w aktywności dziecka (ponad trzy godziny) powinnaś zgłaszać lekarzowi.


Położna na Medal to prowadzona od 2014 roku kampania społeczno-edukacyjna zwracająca uwagę na kwestie związane z koniecznością podnoszenia standardów i jakości opieki okołoporodowej w Polsce poprzez edukację i promocję dobrych praktyk. Istotną kwestią kampanii jest również podnoszenie świadomości społecznej na temat roli położnych w opiece okołoporodowej.

Jednym z kluczowych elementów kampanii jest konkurs na najlepszą położną w Polsce. Zgłoszenia do tegorocznej, piątej edycji konkursu przyjmowane są od 1 kwietnia do 31 lipca 2018 r. Głosy na nominowane położne można oddawać od 1 kwietnia do 31 grudnia 2018 roku. Oddawanie głosów odbywa się na stronie www.poloznanamedal2018.pl

Patronat honorowy nad kampanią i konkursem objęła Naczelna Rada Pielęgniarek i Położnych. Patronat merytoryczny sprawują: Polskie Towarzystwo Położnych, Fundacja Rodzić po Ludzku oraz Stowarzyszenie Dobrze Urodzeni. Mecenasem kampanii jest marka Alantan Plus.


Pielęgnacja kikuta pępowinowego u noworodka

Połozna na medal
Połozna na medal
26 października 2018
Pielęgnacja kikuta pępowinowego u noworodka
 

W chwili pojawienia się na świecie „nowego człowieka” musi nastąpić moment rozpoczęcia przez niego samodzielnego życia poza łonem mamy. Położna lub osoba towarzysząca mamie przy porodzie, czasami nawet mama osobiście, dokonuje przecięcia pępowiny. Pępowina łączy dziecko w brzuszku mamy z życiodajnym łożyskiem. Łożysko przyklejone do macicy mamy zapewnia dziecku przede wszystkim tlen, substancje odżywcze, a także usuwa produkty przemiany materii zapewniając dziecku prawidłowy rozwój w czasie trwania ciąży.

Pielęgnacja pępka noworodka wydaje się wielu młodym rodzicom trudna i stresująca. Jest to spowodowane tym, że często boją się oni pielęgnować pępek bo uważają, że sprawiają ból swojemu dziecku. Nie ma się czego obawiać – ani dno pępka, ani sam kikut nie są unerwione więc dziecko nie odczuwa dyskomfortu. Aby jednak kikut pępowinowy goił się prawidłowo, należy go odpowiednio pielęgnować. Marzena Langner – Pawliczek, położna i Ambasadorka kampanii społeczno – edukacyjnej „Położna na medal”, przedstawia porady, które rozwieją najważniejsze dylematy związane z pielęgnacją pępka noworodka.

Pielęgnacja kikuta pępowinowego u noworodka

Moment przecięcia pępowiny na pewno jest niebolesny zarówno dla mamy jak i dla dziecka ponieważ pępowina nie jest unerwiona. Bezpośrednio po porodzie, tzn. w chwili ustania tętnienia, na pępowinę w niewielkiej odległości od brzuszka zakłada się plastikową klamerkę. Ma ona za zadanie zamknięcie i zabezpieczenie naczyń krwionośnych i tętnic, które w pępowinie się znajdują. Dlatego pielęgnacja dna pępka i kikuta pępowiny jest bardzo ważna.

Metody pielęgnacji kikuta pępowinowego

Metody i sposoby pielęgnacji kikuta pępowinowego przez wieki się zmieniały. Stosowano bakteriobójczą gencjanę, niestety wtedy obserwacja procesu gojenia była utrudniona. Spirytus, który stosowano często nieumiejętnie, drażnił skórę wokół kikuta i powodował zaczerwienienie. Ostatnim hitem jest oktenidyna (antyseptyk) np. Oktaseptal na bazie roztworu wodnego. Preparat ten można stosować, kiedy mamy wątpliwości co do procesu gojenia. Stosujemy go raz na dobę, oczywiście wcześniej czyszcząc na sucho miejsce wokół pępka.

W 2010 roku Nadzór Krajowy w Dziedzinie Neonatologii opracował polskie zalecenia dotyczące pielęgnacji kikuta pępowinowego u noworodków, nawiązujące do zaleceń Światowej Organizacji Zdrowia. Metody pielęgnacji kikuta pępowinowego do 2010 roku nie były objęte oficjalnymi zaleceniami.

W nowych wytycznych WHO zaleca się u zdrowych noworodków tzw. pielęgnację na sucho, czyli czyszczenie dna pępka czystą wodą i następnie dokładne osuszenie, a także stosowanie antyseptyków o szerokim spektrum bakteriobójczym. Nie zaleca się stosowania preparatów z alkoholem etylowym.  Warto stosować preparaty z antyseptykami zwłaszcza gdy pojawi się zaczerwienienie lub wydzielina.

Ważne jest, by pielęgnacja była właściwa i dokładna, ponieważ ma ona zasadnicze znaczenie w procesie gojenia się i oddzieleniu kikuta pępowiny. Trzeba dbać o dno pępka i kikut pępowinowy jak o każdą ranę tak, aby nie został niczym zainfekowany. W przypadku złej pielęgnacji może dojść do zakażenia i wtedy mogą pojawić się problemy.

Pielęgnacja kikuta pępowinowego u noworodka

Fot. Materiały prasowe

Jak dbać o pępek noworodka?

Pielęgnacja nie jest trudna dla rodzica ani bolesna dziecka. Warto czyścić dno pępka kilka razy dziennie na sucho, aby przyspieszyć proces gojenia.

Należy pamiętać, aby przed przystąpieniem do pielęgnacji pępka umyć dokładnie ręce. Używać tylko czystych, najlepiej sterylnych gazików. Można używać również bawełnianych wacików. Nie trzeba się obawiać zamoczenia kikuta w trakcie kąpieli dziecka. Zawsze po kąpieli należy dno pępka dokładnie wyczyścić i osuszyć. Jak najczęściej wystawiać na działanie powietrza. Nie przykrywać pieluszkami, nie zaklejać plastrem. Chronić przed podrażnieniami (guziki, zamki, napy). Zakładać luźne ubrania.

W trakcie przewijania, kiedy kikut jeszcze się utrzymuje, najlepiej używać pieluszek z wycięciem, względnie wywinąć górny pas pieluszki.

Nie należy przyspieszać oddzielania kikuta od dna mimo, że kikut już mocno się rusza. Spokojnie poczekaj aż sam spadnie.

Jak doczytałam w przeprowadzonych badaniach i często potwierdza się to w mojej praktyce, kikut oddziela się po 11-14 dniach przy pielęgnacji na sucho. Oczywiście jak wszędzie, są wyjątki. Metody pielęgnowania różnymi preparatami nie mają strategicznego wpływu na szybkość oddzielenia się kikuta od dna pępka.

Grubość pępowiny, długość pozostawionego kikuta po urodzeniu, droga porodu, kontakt z matką skóra do skóry, przebieg żółtaczki fizjologicznej, fototerapia, stosowanie tuż po urodzeniu antybiotyku z powodu jakiejkolwiek infekcji u noworodka, z badań statystycznych, które prześledziłam, mają wpływ na gojenie się kikuta pępka.

Po prostu każdy z nas jest inny i potrzebuje więcej lub mniej czasu na gojenie swoich ran.

Jako ciekawostkę dodam, że statystycznie u noworodków płci żeńskiej czas gojenia jest krótszy o całe 2 dni.

Parafrazując „nie taki pępek straszny”. Trochę odwagi, delikatności, czyste ręce i będzie dobrze. W razie wątpliwości zawsze należy skontaktować się z położną bądź lekarzem .


Położna na Medal to prowadzona od 2014 roku kampania społeczno-edukacyjna zwracająca uwagę na kwestie związane z koniecznością podnoszenia standardów i jakości opieki okołoporodowej w Polsce poprzez edukację i promocję dobrych praktyk. Istotną kwestią kampanii jest również podnoszenie świadomości społecznej na temat roli położnych w opiece okołoporodowej.

Jednym z kluczowych elementów kampanii jest konkurs na najlepszą położną w Polsce. Zgłoszenia do tegorocznej, piątej edycji konkursu przyjmowane są od 1 kwietnia do 31 lipca 2018 r. Głosy na nominowane położne można oddawać od 1 kwietnia do 31 grudnia 2018 roku. Oddawanie głosów odbywa się na stronie www.poloznanamedal2018.pl

Patronat honorowy nad kampanią i konkursem objęła Naczelna Rada Pielęgniarek i Położnych. Patronat merytoryczny sprawują: Polskie Towarzystwo Położnych, Fundacja Rodzić po Ludzku oraz Stowarzyszenie Dobrze Urodzeni. Mecenasem kampanii jest marka Alantan Plus.


2 miesiąc ciąży – zmiany fizjologiczne w organizmie kobiety podczas ciąży

Połozna na medal
Połozna na medal
3 października 2018
2 miesiąc ciąży - zmiany fizjologiczne w organizmie kobiety podczas ciąży
Fot. iStock

Po pierwszych, „szalonych” 4 tygodniach ciąży organizm kobiety nie przestaje doświadczać wielu niesamowitych zmian związanych z powstaniem nowego życia. Musi ciężko pracować nad zdrowym rozwojem swojego dziecka. Niejedna mama zadaje sobie pytanie, „co się tak na prawdę ze mną teraz dzieje?”. O tym, jakie zmiany zachodzą w drugim miesiącu ciąży w organizmie kobiety, opowiada Monika Wójcik, położna i ambasadorka Kampanii „Położna na medal”.

2 miesiąc ciąży – zmiany fizjologiczne w organizmie kobiety podczas ciąży

Rozwój człowieka w okresie wewnątrzłonowym możemy podzielić na trzy okresy:

  1. Okres przedzarodkowy – od zapłodnienia do końca 3 tygodnia lub (21 dnia)
  2. Okres zarodkowy – od początku 4 do końca 8 tygodnia (od 22 dnia do 56-60 dnia) który będzie tematem tego artykułu.
  3. Okres płodowy – od 9 tygodnia do końca 38 tygodnia.

2 miesiąc ciąży - zmiany fizjologiczne w organizmie kobiety podczas ciąży

Drugi miesiąc ciąży kończymy na szóstym tygodniu rozwoju dzidziusia

Dlaczego? Tygodnie ciąży obliczane są od pierwszego dnia ostatniej miesiączki czyli razem z tymi dwoma tygodniami, gdzie jeszcze nie doszło do zapłodnienia.

W okresie zarodkowym bardzo ważną rolę ogrywają tzw. trzy listki zarodkowe, czyli mezoderma, endoderma i egzoderma, które mają bardzo duża zdolność do namnażania i różnicowania. To właśnie dzięki nim nasza „fasolka” będzie mieć wszystkie narządy wewnętrzne. Rozwijają się pęcherzyki płucne, a wątroba zaczyna wytwarzać pierwsze komórki krwi, pracują nerki.

Serce – już ukształtowane- pompuje krew bijąc ok. 144 razy na minutę. Wykształcają się dłonie i palce z liniami papilarnymi; rozwijają się także stopy (choć ich rozwój jest opóźniony o kilka dni w porównaniu do dłoni). Powstają mięśnie; grubieją i wydłużają się chrząstki, zaczyna się tworzyć kręgosłup i zaczątki żeber.

Szybko rozwija się głowa, która w tym czasie stanowi ½ długości maluszka. Tworzy się mózg i zaczyna powstawać kora mózgowa. Wykształca się twarz, zawiązki oczu i uszu, podniebienie, żuchwa i szczęka z zawiązkami zębów mlecznych. Dzieciątko rośnie ok. 1 mm dziennie. Pod koniec drugiego miesiąca mierzy już całe 3,5cm i waży 10g.

Powstają także błony płodowe, które w późniejszym czasie będą tworzyć pęcherz płodowy, czyli ten balonik, w którym rozwija się i dojrzewa dzieciątko.

To czas na pierwszą wizytę u ginekologa

Przyszła mama może teraz odczuwać dolegliwości podobne do tych z pierwszego miesiąca (nudności, wymioty, zgaga, zaparcia, częste oddawanie moczu). Mogą pojawić się również problemy z cerą (takie jak u nastolatków). Piersi mogą być obrzmiałe i ciężkie, a brodawki sutkowe i otoczki wokół nich staną się ciemniejsze. Dodatkowo pojawią się niebieskie podskórne linie na piersiach i brzuchu. Jest to nic innego jak siatka żył, która obrazuje zwiększony transport krwi w ciąży (szczególnie widoczna jest u kobiet bardzo szczupłych o delikatnej budowie).

Ponadto możesz być  drażliwa i borykać się ze zmianami nastroju. W tym czasie zazwyczaj pojawia się zmęczenie i senność, dlatego potrzebujesz więcej odpoczynku, więc nie unikaj drzemek w ciągu dnia. Paznokcie rosną szybciej, ale mogą ulegać rozdwajaniu i łamaniu. Twój organizm przystosowuje się do nowej sytuacji – ciąży.

Położna na Medal to prowadzona od 2014 roku kampania społeczno-edukacyjna zwracająca uwagę na kwestie związane z koniecznością podnoszenia standardów i jakości opieki okołoporodowej w Polsce poprzez edukację i promocję dobrych praktyk. Istotną kwestią kampanii jest również podnoszenie świadomości społecznej na temat roli położnych w opiece okołoporodowej.

Jednym z kluczowych elementów kampanii jest konkurs na najlepszą położną w Polsce. Zgłoszenia do tegorocznej, piątej edycji konkursu przyjmowane są od 1 kwietnia do 31 lipca 2018 r. Głosy na nominowane położne można oddawać od 1 kwietnia do 31 grudnia 2018 roku. Oddawanie głosów odbywa się na stronie www.poloznanamedal2018.pl

Patronat honorowy nad kampanią i konkursem objęła Naczelna Rada Pielęgniarek i Położnych. Patronat merytoryczny sprawują: Polskie Towarzystwo Położnych, Fundacja Rodzić po Ludzku oraz Stowarzyszenie Dobrze Urodzeni. Mecenasem kampanii jest marka Alantan Plus.