Końcówka ciąży, czyli dziewiąty miesiąc

Połozna na medal
Połozna na medal
12 stycznia 2019
Dziewiąty miesiąc ciąży
Fot. iStock / PaulBiryukov
 

Dziewiąty miesiąc ciąży to koniec czy dopiero początek? Czas ciąży i oczekiwania na nowego członka rodziny nieubłaganie mija, przybliżając Cię do wielkiego finału, czyli porodu. Jakie zmiany zachodzą w dziewiątym miesiącu ciąży u mamy i maluszka, opowiada Monika Wójcik, położna i ambasadorka kampanii „Położna na medal”. 

Rozwój dziecka w dziewiątym miesiącu ciąży

W tym okresie wzrost dziecka jest niewielki. Zanika meszek, włosy na główce stają się grubsze i dłuższe. Paznokcie pokrywają opuszki palców dłoni i stóp. W zgięciach łokciowych i kolanowych, pod pachami oraz w pachwinach może znajdować się jeszcze maź płodowa. W jelitach gromadzi się smółka, która będzie wydalona po porodzie jako kilka pierwszych kupek maluszka. Tkanka tłuszczowa stanowi ok. 16% jego masy ciała. Po 38 tygodniach od zapłodnienia, czyli w 40 tygodniu ciąży, skóra dziecka jest biała lub niebiesko różowa. Głowa jest mniejsza w stosunku do pozostałych części ciała, ale jej obwód jest w dalszym ciągu duży. W 36 tygodniu obwód głowy i obwód brzucha są prawe jednakowe, ale już po 36 tygodniu obwód brzucha może przeważać nad obwodem główki. Klatka piersiowa jest wyraźnie zarysowana, ze wzniesieniami w okolicy gruczołów piersiowych u obojga płci. U chłopców jądra zazwyczaj znajdują się już w mosznie. Dla dziecka w 37 tygodniu ciąży charakterystyczny jest silny uchwyt dłoni i reakcja na światło. Może ono ważyć już 3400g (2800 – 4000g) i mieć ok. 50cm wzrostu. Po 37 tygodniu ciąży większość dzieci ma wystarczająco dojrzałe układy i narządy wewnętrzne, co umożliwia samodzielne życie poza organizmem matki, ale nie oznacza to, że jest ono całkowicie gotowe na poród. Każdy dodatkowy dzień/tydzień rozwoju wewnątrzmacicznego jest dla dziecka na wagę złota. Często dzieci urodzone w 38 tygodniu ciąży (czyli w 36 tygodniu swojego rozwoju) muszą korzystać z pomocy inkubatora czy specjalnych aparatów wspomagających oddech (n-CPAP), aby zaadoptować się do życia poza mamą. Dlatego warto, w sytuacji kiedy ciąża zostanie zakończona planowanym cięciem cesarskim, wykonać go jak najbliżej terminu porodu lub nawet w momencie wystąpienia pierwszych skurczy lub po odejściu wód płodowych, ponieważ wtedy dziecko dostaje sygnał, że to już koniec leniuchowania w brzuchu u mamy, a początek samodzielnego życia.

Dolegliwości ciążowe w dziewiątym miesiącu ciąży

Na skutek obniżenia dna macicy, czyli tzw. „opadnięcia brzucha”, możesz poczuć ulgę w oddychaniu. Twój żołądek jest bardziej pojemny, ale za to zwiększa się ucisk na pęcherz moczowy, co skutkuje częstszym oddawaniem moczu niż dotychczas.  Pojawią się kłopoty z założeniem dotychczas pasującego obuwia – obrzęki stóp i wokół kostek mogą się, niestety, nasilać, tak samo jak swędzenie skóry na brzuchu. W tym miesiącu szyjka macicy może się powoli otwierać i staje się coraz cieńsza, co jest wyraźnym przygotowaniem do porodu. Coraz częściej możesz czuć się zmęczona i wyczerpana ciężarem i wielkością brzucha. Postaraj się wprowadzić krótkie drzemki w ciągu dnia. U niektórych kobiet pod koniec ciąży wydziela się z brodawek sutkowych gęsta, żółta siara. Nie należy się tym martwić, ponieważ organizm po prostu przygotowuje się do laktacji. W dziewiątym miesiącu ciąży nie powinnaś już przybierać na wadze. Normą jest wówczas ubytek ok. połowy kilograma na tydzień w stosunku do 8 miesiąca tak, aby całkowity przyrost masy ciała w trzecim trymestrze wynosił ok. 4-5kg. Pewnie jesteś już zdecydowana co do szpitala, w którym chcesz rodzić. Jeśli panujesz nie karmić dziecka piersią – przemyśl jeszcze raz tę decyzję. Twoje mleko to najlepsze co możesz dać twojemu dziecku, aby było zdrowe. Pod koniec ciąży ruchy dziecka zmieniają się ze względu na to, że ma coraz mniej miejsca. Możesz je odczuwać bardziej jako wiercenie się niż kopanie. U wielu kobiet przed samym porodem występuje nieodparta chęć robienia porządków i przygotowania domu na narodziny dziecka – tzw. instynkt gniazda. Pakowanie torby do szpitala to ważny rytuał przygotowujący kobietę do urodzenia dziecka. To okazja, by zastanowić się, w jaki sposób możesz oswoić szpitalną przestrzeń i co Ci jest potrzebne, by w sali porodowej poczuć się bezpiecznie. Jeżeli nie rodzisz w domu, możesz kawałek domu wziąć ze sobą – np. ulubioną koszulę i szlafrok albo płytę z muzyką. Jeśli do tej pory nie napisałaś planu porodu, to ostatni moment kiedy możesz go stworzyć, aby personel szpitala był w stanie zapewnić Wam jak najlepszą opiekę.

Rozpoczynający poród zwiastuje:

  • Skurcze są regularne, występują co 5-10 min, częściej niż 5 razy w ciągu godziny lub stają się silniejsze gdy się poruszasz
  • Odszedł Ci czop śluzowy
  • Odeszły Ci wody
  • Czasami w początkowej fazie może być biegunka

Badania kontrolne które należy zrobić w tym miesiącu to:

  • Badanie ogólne moczu
  • Morfologia krwi
  • Badanie położnicze oceniające stan szyjki macicy, dno macicy oraz położenie płodu
  • Ocena ruchów płodu
  • Ocena wymiarów miednicy
  • Pomiar masy ciała oraz ciśnienia tętniczego krwi
  • Ocena ryzyka i nasilenia objawów depresji
  • Badanie KTG i USG (niezwłocznie po 40 tygodniu ciąży)
  • Przy prawidłowym wyniku KTG i USG oraz przy prawidłowym odczuwaniu ruchów płodu – kolejne badanie za 7 dni, z ponownym KTG i USG. W trakcie tej wizyty należy ustalić datę hospitalizacji, tak aby poród miał miejsce przed końcem 42. tygodnia.

Nowe standardy opieki okołoporodowej w 2019 roku

Od 1 stycznia 2019 roku obowiązują nowe standardy opieki okołoporodowej w Polsce. Wraz z nimi weszło w życie trochę zmian dotyczących m.in. opieki nad ciężarną czy porodu. Jedną ze zmian jest np. to, że do szpitala zostaniesz skierowana dopiero po 41 tygodniu ciąży, a nie jak do tej pory po 40. Badanie KTG także zostało przesunięte na czas po skończonym 39 tygodniu ciąży, a nie jak było wcześniej po 38. Pełną informację o zmianach można znaleźć na stronie Fundacji Rodzić po Ludzku lub Ministerstwa Zdrowia.

Położna na Medal to prowadzona od 2014 roku kampania społeczno-edukacyjna zwracająca uwagę na kwestie związane z koniecznością podnoszenia standardów i jakości opieki okołoporodowej w Polsce poprzez edukację i promocję dobrych praktyk. Istotną kwestią kampanii jest również podnoszenie świadomości społecznej na temat roli położnych w opiece okołoporodowej.

Jednym z kluczowych elementów kampanii jest konkurs na najlepszą położną w Polsce. Zgłoszenia do tegorocznej, piątej edycji konkursu przyjmowane są od 1 kwietnia do 31 lipca 2018 r. Głosy na nominowane położne można oddawać od 1 kwietnia do 31 grudnia 2018 roku. Oddawanie głosów odbywa się na stronie www.poloznanamedal2018.pl

Patronat honorowy nad kampanią i konkursem objęła Naczelna Rada Pielęgniarek i Położnych. Patronat merytoryczny sprawują: Polskie Towarzystwo Położnych, Fundacja Rodzić po Ludzku oraz Stowarzyszenie Dobrze Urodzeni. Mecenasem kampanii jest marka Alantan Plus.


Skoki rozwojowe w pierwszym roku życia niemowlaka

Połozna na medal
Połozna na medal
26 stycznia 2019
Fot. Materiały prasowe
 

W ciągu pierwszych 12 miesięcy życia dziecko rozwija się w niesamowitym tempie. W tym czasie następuje duża zmiana w jego, jeszcze nie w pełni dojrzałym po urodzeniu, układzie nerwowym. Skoki rozwojowe w pierwszym roku życia dziecka  mogą przebiegać wręcz bezobjawowo, ale niektóre z nich to duże wyzwanie dla malucha, a także jego rodziców.

Skoki rozwojowe – ciągle ktoś o nich mówi, coraz więcej zachowań dziecka jest nimi tłumaczone, ale co tak naprawdę kryje się pod tymi określeniami? Na te pytanie odpowie Monika Wójcik, położna i Ambasadorka kampanii społeczno – edukacyjnej „Położna na medal”.

Skoki rozwojowe w pierwszym roku życia niemowlaka – co to takiego?

Każdy skok rozwojowy trwa około tygodnia i poprzedzony jest „trudnym” okresem, kiedy to dziecko jest bardzo marudne, gorzej zasypia i śpi, ciągle chce na ręce, a czasem rodzice mogą nawet odnieść wrażenie, że nastąpił regres i dziecko zapomniało to, czego się do tej pory nauczyło. Gdy ten skok następuje, dziecko w ciągu jednego dnia „nagle” opanowuje to, czego tak mozolnie się wcześniej uczyło. Pojawienie się skoku rozwojowego w konkretnym czasie zależy oczywiście od dziecka – np. wcześniaki mają w momencie urodzenia mniej rozwinięty układ nerwowy, więc skoki rozwojowe pojawiają się u nich zazwyczaj później niż u maluchów urodzonych o czasie. Ponieważ układ nerwowy dziecka wciąż się rozwija, nowe bodźce, wrażenia i spostrzeżenia mogą je nieco męczyć, a nawet wywoływać lęk czy niepokój. Należy mieć to na uwadze czytając poniższe opisy. Proszę pamiętać również, że mają one charakter orientacyjny i informacyjny – dzieci rozwijają się w swoim tempie, dlatego do każdego należy podchodzić indywidualnie.

Można jednak przyjąć, że skoków rozwojowych rodzice mogą spodziewać się mniej-więcej:

  • 5 – 6 tydzień
  • od 7 do 9 tygodnia
  • od 11 do 12 tygodnia
  • od 14 do 19 tygodnia
  • od 22 do 26 tygodnia
  • od 33 do 37 tygodnia
  • od 41 do 46 tygodnia

Jak można zauważyć, każdy kolejny skok rozwojowy trwa dłużej, zatem samopoczucie dziecka w pierwszym roku życia jest jak sinusoida.

I skok rozwojowy 

Występuje zazwyczaj między 5 a 6 tygodniem życia dziecka. Maluszek zaczyna być bardziej uważny i „rozbudzony”, wszystkie zmysły są wrażliwsze niż wcześniej. Od tej pory słyszy, widzi i czuje zapach i smak zupełnie inaczej niż dotąd, i to może się mu wydawać niezrozumiałe, albo wręcz  przerażające. Najczęściej niestety wyraża to krzykiem i płaczem oraz szuka bezpieczeństwa w ramionach rodziców. Zdobywa również nowe umiejętności: patrzy na osoby i słucha ich głosu uważniej i dłużej, jest bardziej świadome dotyku i zapachów, układ pokarmowy może funkcjonować lepiej (np. dziecku odbija się rzadziej, rzadziej ulewa), może po raz pierwszy się uśmiechnąć oraz płakać prawdziwymi łzami. To też moment, kiedy możesz zauważyć pierwszy świadomy uśmiech dziecka.

II skok rozwojowy

Około 7. – 9. tygodnia dziecko zaczyna rozróżniać wzory w dźwiękach, zapachach i smaku. To moment, kiedy maluch odkrywa swoje ręce. Próbuje podnosić główkę i łapać różne przedmioty w zasięgu wzroku. W tym czasie sprawdzą się proste piosenki, cicho nucone przez mamę, bo dziecko odkrywa też coś na kształt rytmu, powtarzalności pewnych sekwencji i to sprawia mu ogromną przyjemność, relaksuje i koi nerwy. Można wesprzeć pociechę w tym czasie zachęcając do ćwiczenia dłoni. Wystarczy powiesić w łóżeczku jakąś ciekawą zabawkę lub spędzać czas na podawaniu najróżniejszych przedmiotów. Wtedy też pewnie zauważycie, które zabawki maluchowi podobają się bardziej, a które nie wzbudzają zainteresowania.

III skok rozwojowy

Około 11.- 12. tygodnia dziecko uczy się rozumieć delikatne różnice np. w tonie głosu. Ruchy dziecka są bardziej skoordynowane, kiedy wyciąga rączki, by coś schwycić lub gdy odwraca głowę śledząc jakiś ruch. Zaczyna stabilnie trzymać główkę, a także potrafi przewrócić się z pleców na brzuch i odwrotnie. Próbuje świata za pomocą buzi – wszystko, co trafi w jego ręce, jest wkładane do jego ust. To jeden z charakterystycznych sposobów poznawania świata przez niemowlęta.  Malec uczy się podnosić do pozycji siedzącej trzymając się np. dłoni rodzica, odpycha się obiema nóżkami leżąc w foteliku lub na kocu, zauważa, że może piszczeć i zmienia ton głosu, wyraźnie dając do zrozumienia, że jest znudzone. Mówienie do dziecka stymuluje jego rozwój. Spróbuj porozmawiać ze swoją pociechą – być może odpowie głużeniem lub innym charakterystycznym dźwiękiem.

 

IV skok rozwojowy

Następuje około 14. – 19. tygodnia, kiedy to marudne okresy zaczynają być coraz dłuższe i mogą trwać nawet do 6 tygodni. W tym czasie dziecko zaczyna rozumieć zdarzenia, które po sobie następują: wie, że gdy potrząśnie grzechotką, ta wyda dźwięk. Dziecko jest sprawniejsze manualnie, potrafi wyciągnąć rączkę po zabawkę, złapać ją i wsadzić do buzi. Reaguje na swoje imię i odbicie w lustrze. Potrafi parsknąć śmiechem, cmokać, puszczać bańki ze śliny i wydawać okrzyki radości. Dziecko jest coraz bardziej komunikatywne. Jak nie będzie miało ochoty jeść, odepchnie pierś lub butelkę. Jest coraz sprawniejsze ruchowo i ciekawe świata. Lubi leżeć na brzuszku i być noszone tak, by móc obserwować otoczenie.

 

V skok rozwojowy

Około 22. – 26. tygodnia dziecko zaczyna odczuwać tzw. lęk separacyjny. Typowe dla tego okresu jest na przykład to, że dziecko źle śpi, jest nieśmiałe w stosunku do obcych, nie ma apetytu, nie chce, żeby zmieniać mu pieluchę czy ubranie. Zauważa fizyczną odległość pomiędzy przedmiotami i pomiędzy ludźmi,  w szczególności odległość pomiędzy nim a rodzicami. Ta świadomość może być dla dziecka przerażająca. Zaczyna zauważać, jak wpływać na rozwój wypadków, co robić żeby się coś zadziało, np. fajny pstryczek w ścianie powoduje, że znika światło. Fizycznie dziecko zaczyna lepiej koordynować swoje ruchy, raczkowanie idzie mu coraz lepiej. Może już siadać samo, chwyta małe przedmioty za pomocą palca wskazującego i kciuka, naśladuje machanie rączką na pożegnanie oraz protestuje, gdy mama czy tata wychodzi.

VI skok rozwojowy

Około 33. – 37. tygodnia Wasze dziecko zaczyna zauważać i rozumieć, że świat można podzielić na grupy. Sposób myślenia dziecka zaczyna być podobny do sposobu rozumowania dorosłych, dlatego zaczynacie lepiej je rozumieć. Zauważa, że rzeczy mogą mieć cechy wspólne, np. mogą brzmieć lub pachnieć podobnie. Rozumie nazwy przedmiotów i lubi rozbierać rzeczy na części, aby je zbadać. W tym czasie często potrafi już okazać, że uważa, iż coś jest zabawne, np. za pomocą gestów czy odgłosów, pociesza i przytula swoje zabawki, po raz pierwszy okazuje zazdrość, gdy mama lub tata przytula inne dziecko. Niektórzy badacze uważają, że w tym wieku zaczyna rozwijać się inteligencja.

VII skok rozwojowy

Około  41.- 48. tygodnia dziecko zaczyna znajdować i tworzyć sekwencje za pomocą wszystkich swoich zmysłów. W poprzednim skoku dziecko często rozbierało przedmioty na części po to, by je zbadać – obecnie zacznie je w tym celu składać – na przykład budować nową więżę z klocków zamiast burzyć już zbudowaną. W tym okresie dziecko wskazuje na rzeczy i chce byś je nazywała, potrafi udawać głosy zwierząt, próbuje rysować na papierze, schodzi tyłem z kanapy czy schodów, a nawet daje Ci posmakować, tego, co samo je. Z coraz większym zdecydowaniem używa słowa „nie” i oczekuje, że jego zdanie zostanie uszanowane. Chętnie bawi się różnymi sorterami i dopasowuje klocki do otworów. Nic dziwnego, że nabycie tak niezwykłych umiejętności musi być okupione wcześniejszym okresem nierównowagi emocjonalnej, kiedy to wydaje się, że dziecko zapomniało wszystkiego, co już umiało.

W prawidłowym rozwoju niezwykle ważne jest to, żeby kolejne umiejętności dziecko zdobywało samodzielnie, bez pomagania. Dziecko musi być na nie gotowe.


Położna na Medal to prowadzona od 2014 roku kampania społeczno-edukacyjna zwracająca uwagę na kwestie związane z koniecznością podnoszenia standardów i jakości opieki okołoporodowej w Polsce poprzez edukację i promocję dobrych praktyk. Istotną kwestią kampanii jest również podnoszenie świadomości społecznej na temat roli położnych w opiece okołoporodowej.

Jednym z kluczowych elementów kampanii jest konkurs na najlepszą położną w Polsce. Zgłoszenia do tegorocznej, piątej edycji konkursu przyjmowane są od 1 kwietnia do 31 lipca 2018 r. Głosy na nominowane położne można oddawać od 1 kwietnia do 31 grudnia 2018 roku. Oddawanie głosów odbywa się na stronie www.poloznanamedal2018.pl

Patronat honorowy nad kampanią i konkursem objęła Naczelna Rada Pielęgniarek i Położnych. Patronat merytoryczny sprawują: Polskie Towarzystwo Położnych, Fundacja Rodzić po Ludzku oraz Stowarzyszenie Dobrze Urodzeni. Mecenasem kampanii jest marka Alantan Plus.


Wybrano najlepsze położne w Polsce. Anna Wojtyla z Częstochowy na podium z numerem jeden

Połozna na medal
Połozna na medal
5 stycznia 2019
Położna na medal
Położna na medal Anna Wojtyla – Położna na medal

Z końcem grudnia zakończyło się głosowanie w ramach konkursu „Położna na medal”, której celem było wyłonienie trzech najlepszych położnych w Polsce oraz w poszczególnych województwach. Położnych, które wykazały się szczególnymi umiejętnościami zawodowymi i wyjątkowym podejściem do pacjentek. Zwyciężczynią tegorocznej, 5. jubileuszowej edycji została Anna Wojtyla z Częstochowy zdobywając 1383 głosy. Udział w konkursie wzięło czterysta osiemdziesiąt dwie konkurentki z całej Polski. Laureatów wybrali ci, którzy najlepiej znają położne – ich pacjentki. Organizatorem i pomysłodawcą konkursu oraz kampanii „Położna na medal” jest Akademia Malucha Alantan.

Poród dla każdej przyszłej mamy jest najważniejszym etapem ciąży. Dlatego, gdy każda mama zbliża się do jego terminu, poszukuje położnej, która otoczy ja opieką, pokieruje i wesprze podczas porodu. Przyszłe mamy poszukują położnych, którym mogą zaufać ze względu na ich kompetencje, doświadczenie, ale także podejście, umiejętność zapewnienia dobrej atmosfery i poczucia bezpieczeństwa podczas porodu. Właśnie takie położne zostały nagrodzone w tegorocznej edycji kampanii „Położna na medal” prowadzonej pod patronatem Naczelnej Rady Pielęgniarek i Położnych, Polskiego Towarzystwa Położnych, Fundacji Rodzić po Ludzku, Stowarzyszenia Dobrze Urodzeni.

Zwyciężczyniami 5. Jubileuszowej edycji konkursu ”Położna na medal” są:

I miejsce – Anna Wojtyla z liczbą głosów 1383.  Położna z ponad 10 – letnim stażem. Prowadzi zajęcia edukacyjne dla kobiet ciężarnych przygotowujących do porodu i opieki nad noworodkiem.  Przyjmuje porody domowe oraz szpitalne, prowadzi gabinet położnej.

II miejsce – Alina Jedlińska z liczbą głosów 977. Od 2006 roku pracuje w Centrum Medycznym Angelius Provita w Katowicach. Na co dzień zajmuje się pacjentkami borykającymi się z problemami niepłodności oraz opiekuje się kobietami w trakcie ciąży jak i po jej zakończeniu.

III miejsce – Renata Lustyk z liczbą głosów 865. Jest położną z 28-letnim stażem. Pracuje na Oddziale Położniczo – Ginekologicznym w Szpitalu Wielospecjalistycznym im. dr. L. Błażka w Inowrocławiu.

Pięć lat prowadzenia kampanii i konkursu „Położna na medal” pokazuje nam, jak bardzo na przestrzeni ostatnich lat zmieniło się społeczne postrzeganie porodu i opieki okołoporodowej. Widzimy, że w Polsce nadal potrzebna jest popularyzacja wiedzy na temat ciąży, porodu oraz opieki nad niemowlakami. Cieszymy się, że dzięki organizacji konkursu na Położną na medal, możemy nagrodzić i podziękować położnym za ich zaangażowanie, oddanie i trud jaki podejmują każdego dnia wspierając kobiety w najważniejszym dla nich momencie.”powiedziała Iwona Barańska z Akademii Malucha Alantan, organizatora konkursu i kampanii.

Celem kampanii społeczno – edukacyjnej „Położna na medal”, w ramach której prowadzony jest konkurs, jest wzrost świadomości położnych na temat nowoczesnych standardów opieki okołoporodowej, podniesienie standardów pracy w zgodzie z przyjętymi wymaganiami środowiska i oczekiwaniami pacjentów oraz uświadomienie roli położnej, jej kompetencji i odpowiedzialności w oparciu o przyjęte standardy pracy, jaką na co dzień wykonuje. Kampania skierowana jest do kobiet w ciąży, po porodzie oraz do mam, które mają małe dzieci.

Dzięki wsparciu i zaangażowaniu partnerów merytorycznych oraz medialnych kampania dociera do coraz szerszego grona odbiorców.

Zgłoszenia do piątej edycji konkursu przyjmowane były od 1 kwietnia do 31 lipca 2018 r. Głosy na nominowane położne oddawane były od 1 kwietnia do 31 grudnia 2018 roku.

Pełna lista zwycięzców znajduje się na stronie http://www.poloznanamedal2018.pl

Wręczenie nagród odbędzie się 22 marca podczas uroczystej Gali.