Badania profilaktyczne w czasie ciąży. Dlaczego to takie ważne?

Połozna na medal
Połozna na medal
12 czerwca 2017
Fot. iStock / AleksandarNakic
Fot. iStock / AleksandarNakic
 

Radzi położna Anna Sapiejewska, Ambasadorka kampanii społeczno-edukacyjnej „Położna na Medal”.

Badania profilaktyczne kobiet w ciąży pozwalają na szczegółową ocenę zdrowia przyszłej mamy i przychodzącego na świat dziecka. Dzięki tym badaniom można także kontrolować przebieg ciąży i na czas wykryć choroby zagrażające kobiecie ciężarnej i jej dziecku.

Standardy opieki medycznej w czasie ciąży

Ciąża u kobiet  w Polsce prowadzona jest zgodnie z rozporządzeniem Ministra Zdrowia z dnia 20 września 2012 roku oraz terminarzem Polskiego Towarzystwa Ginekologicznego. Celem takich rekomendacji jest doskonalenie standardów opieki medycznej nad kobietami w ciąży, które pozwalają na zmniejszenie częstości zachorowań matek, obniżenie odsetka porodów przedwczesnych i urodzeń noworodków o małej masie urodzeniowej.

Kobieta planująca macierzyństwo, powinna przygotować się do tego najlepiej jeszcze  przed zajściem w ciążę. W tym celu, należy udać się do swojej położnej środowiskowo-rodzinnej lub ginekologa, którzy pomogą w przygotowaniach do pobrania cytologii i  wykonaniu badania krwi. Część z tych badań powtarzana jest co miesiąc, a niektóre z nich robione są tylko raz.

Fot. Materiały prasowe

Fot. Materiały prasowe

Istotne badania profilaktyczne w czasie ciąży

Najważniejsze badania wykonywane już na początku ciąży to badanie grupy krwi oraz badanie obecności w osoczu krwi przeciwciał odpornościowych (anty Rh). Jest to bardzo istotne w profilaktyce  konfliktu serologicznego, związanego z niezgodnością krwi w układach grupowych między matką a płodem, jak również ważne przy  zabezpieczaniu na wypadek wystąpienia  krwotoku u pacjentki. Posiadanie tego badania znacznie ułatwia całą procedurę i umożliwia natychmiastowe podanie pacjentce krwi w momencie, w którym będzie to konieczne.

Jednym z równie ważnych badań jest oznaczenie poziomu TSH – poziomu tyreotropiny we krwi. Jest to badanie podstawowe, gdy chcemy sprawdzić, czy tarczyca funkcjonuje prawidłowo, ponieważ właściwy poziom hormonów tarczycy u matki ma duży wpływ na rozwój dziecka. Ważnym badaniem jest również morfologia krwi, którą wykonuje się co miesiąc – dzięki niej określić można powstanie anemii (niedokrwistość). Wtedy kobieta może wymagać suplementacji żelaza, witaminy B12 lub kwasu foliowego, istotnego w procesie wytwarzania hemoglobiny.

Bardzo ważna również w trakcie ciąży jest kontrola i profilaktyka wystąpienia raka szyjki macicy, a więc wykonanie badań cytologicznych, za pomocą których stwierdza się nieprawidłowości związane z szyjką macicy, ocenia się ewentualne stopnie zakażenia i podejmuje odpowiednie leczenie. Należy pamiętać, że kobiety w czasie trwania ciąży również mogą zachorować na raka szyjki macicy, a badanie cytologiczne jest bardzo pomocne we wczesnym jego wykrywaniu. Kolejnym istotnym badaniem jest określenie  poziomu cukru na czczo oraz test obciążenia glukozą, który obowiązkowo wykonuje się u kobiet w ciąży, żeby sprawdzić, czy nie rozwija się u nich cukrzyca ciążowa. Powinny go wykonywać pacjentki, u których poziom cukru we krwi na czczo jest nieco podwyższony lub jest w normie, ale lekarz podejrzewa występowanie cukrzycy.

Co jeszcze warto wiedzieć?

Badania krwi w kierunki oznaczenia czynników infekcyjnych, takich jak poziom przeciwciał toksoplazmozy, cytomegalii, różyczki i ich wczesne wykrycie ,może nie być groźne dla matki, gdyż umożliwia szybkie podjęcie leczenia noworodka tuż po porodzie, tak jak np. w przypadku cytomegalii. Zakażenie wirusem Toksoplazmozy niebezpieczne jest tylko wtedy, kiedy kobieta zachorowała przed ciąża lub w jej początkowym okresie. Wśród badań, które warto zrobić znajdują się jeszcze przeciwciała HIV ,HCV, HBS i WR (kiła) – które umożliwiają rozpoznanie zakażenia i są bardzo przydatne, ponieważ lekarz, który jest świadom, że przyszła mama jest nosicielką któregoś z wirusów, może w niektórych przypadkach zapobiegać transmisji wirusa do płodu, poprzez leczenie w czasie ciąży. Warto przestrzegać terminów wizyt i wykonywania badań, gdyż stosowanie się do zaleceń opiekunów medycznych może ustrzec w porę przed ewentualnymi nieprawidłowościami występującymi zarówno u matki, jak i dziecka.


 

Trzecia edycja kampanii Położna na medal_Partnerzy merytoryczniPołożna na Medal

to prowadzona od 2014 roku kampania społeczno-edukacyjna zwracająca uwagę na kwestie związane z koniecznością podnoszenia standardów i jakości opieki okołoporodowej

w Polsce poprzez edukację i promocję dobrych praktyk. Istotną kwestią kampanii jest również podnoszenie świadomości społecznej na temat roli położnych w opiece okołoporodowej.

Jednym z kluczowych elementów kampanii jest konkurs na najlepszą położną w Polsce. Zgłoszenia do tegorocznej, czwartej edycji konkursu przyjmowane są od 1 kwietnia do 31 lipca 2017 r. Głosy na nominowane położne można oddawać od 1 kwietnia do 31 grudnia 2017 roku. Nominacje i głosy odbywają się na stronie www.poloznanamedal2017.pl

Patronat honorowy nad kampanią i konkursem objęła Naczelna Rada Pielęgniarek i Położnych. Patronat merytoryczny sprawują: Polskie Towarzystwo Położnych, Fundacja Rodzić po Ludzku oraz Stowarzyszenie Dobrze Urodzeni. Mecenasem kampanii jest marka Alantan Plus.

 

 


Pielęgnacja skóry noworodka latem. Na co zwrócić szczególną uwagę, by chronić delikatną skórę dziecka

Połozna na medal
Połozna na medal
21 czerwca 2017
Fot. iStock / GeorgeRudy
Fot. iStock / GeorgeRudy
 

– radzi położna Agnieszka Mińko, ambasadorka kampanii społeczno-edukacyjnej „Położna na Medal”

Skóra nowo narodzonego dziecka jest bardzo delikatna, a przez to szczególnie narażona na czynniki zewnętrzne. Stosowanie odpowiednich technik pielęgnacyjnych i specjalnych preparatów pozwala chronić ją przed groźnymi dolegliwościami skórnymi. Przede wszystkim latem troskliwa pielęgnacja skóry maluszka ma bardzo istotne znaczenie.

Pielęgnacja z troską

Skóra jest największym ludzkim organem. Chociaż noworodek, który przychodzi na świat, wyposażony jest w skórę dobrze wykształconą, to nie jest ona jeszcze w pełni dojrzała. Różni się od skóry dorosłego wieloma właściwościami. Pod względem struktury i funkcjonalności skóra dojrzewa dość szybko, bo około 4 miesięcy. Zawsze jednak wymaga szczególnej uwagi, ponieważ na podstawie wyglądu naskórka często diagnozowanych jest wiele schorzeń, jak np. AZS – atopowe zapalenie skóry. Warto pamiętać również, że naskórek nowo narodzonego dziecka jest cieńszy, wrażliwszy na światło oraz znacznie bardziej narażony na uszkodzenia mechaniczne. Zawiera mniej, a w dodatku gorzej funkcjonujących gruczołów potowych, co może sprzyjać przegrzewaniu. Jego wartość pH jest wyższa (powyżej 6,0) niż u osoby dorosłej (+/- 4,95). Obniżenie kwasowości skóry wpływa korzystnie na hamowanie rozwoju flory patogennej, poprawiając funkcje immunologiczne naskórka. Dlatego skórę noworodka, niemowlęcia należy szczególnie troskliwie pielęgnować, używając odpowiednich środków kosmetycznych.

Maź płodowa

Skóra noworodka od czasu życia płodowego jest chroniona przez specjalną substancję – maź płodową. Składa się ona głównie z wody, a poza tym z lipidów i białek. Chroni skórę przed działaniem płynu owodniowego, zapobiega maceracji naskórka (rozmiękaniu), a także odżywia i nawilża go. W mazi płodowej występują takie substancję, jak: laktoferyna, antyoksydanty i lizozym, których zadaniem jest ochrona przed zakażeniami bakteryjnymi. Już po porodzie należy zwrócić uwagę na to, w jaki sposób właściwie wykonywać zabiegi pielęgnacyjne. Przede wszystkim, warto pamiętać, że skórę noworodka bardzo delikatnie osuszamy wystrzegając się pocierania. Pomijając fakt, że jest to uczucie nieprzyjemne, sprzyja wystąpieniu urazów mechanicznych, a także pozbawia maluszka ochrony, jaką daje maź.

Fot. Materiały prasowe

Fot. Materiały prasowe

Pierwsza kąpiel

Noworodek wymaga kąpieli w celu usunięcia ze skóry zanieczyszczeń z krwi czy smółki. WHO – Światowa Organizacja Zdrowia – zaleca kąpiel nie wcześniej niż sześć godzin po porodzie z zachowaniem szczególnej ostrożności, by nie uszkodzić ochronnej warstwy mazi płodowej. Badania epidemiologiczne wskazują na konieczność przyspieszenia pierwszej kąpieli, gdy mama zakażona jest wirusem HIV lub HBs i występuje podejrzenie zakażenia wewnątrz macicznego. Kąpiel taką można pominąć np. kiedy stan zdrowia dziecka budzi zastrzeżenia. Wówczas należy ograniczyć czynności pielęgnacyjne tylko do miejsc zabrudzonych. Pierwszą kąpiel można wykonać używając jedynie wody. Należy pamiętać, żeby zapewnić dziecku odpowiednie warunki do kąpieli. Optymalna temperatura wody oscyluje w granicach 34 – 37 stopni C, z kolei temperatura pomieszczenia powinna być nie niższa niż 22 stopnie C. Najlepiej, kiedy dziecko zanurzone jest w wodzie znaczną powierzchnią ciała, co zmniejsza jego stres związany z utrata ciepła.

Kolejne kąpiele zalecane są z częstotliwością sięgającą dwóch, trzech razy w tygodniu. Szczególną wagę należy przywiązać do doboru środków pielęgnacyjnych, zwłaszcza, jeśli zawierają długi skład z detergentami (SLS, SLES) oraz glikolami polietylenowe (PEG) i polipropylenowymi (PPG). Nie jest tajemnicą, że te substancje które często bywają przyczyną podrażnień, zaczerwienienia czy pokrzywki ze świądem. Pamiętać należy również o delikatnym osuszaniu skóry dziecka, pamiętając o zgięciach skórnych szczególnie narażonych na otarcia bądź odparzenia, zwłaszcza latem.

Pielęgnacja twarzy niemowlaka

W praktyce, to właśnie toaletę buzi dziecka wykonujemy najczęściej. Można do tego celu użyć płynu micelarnego, który dzięki swoim właściwością hydro– i lipofilnym doskonale oczyszcza skórę, a także ją pielęgnuje. Szczególną uwagę należy zwrócić na pielęgnację oczu. Przemywanie należy wykonywać od zewnętrznego kącika oka w kierunku nasady nosa. Kiedy jest potrzeba powtórzenia czynności, należy sięgnąć po nowy wacik. Warto pamiętać, że chcąc jednocześnie pielęgnować oczy maluszka i chronić je przed podrażnieniem, do pielęgnacji powinno się używać soli fizjologicznej.

Pielęgnacja okolicy pieluszkowej

Skóra pod pieluszką jest szczególnie narażona na podrażnienia i uszkodzenia. Dzieje się tak w wyniku kontaktu z moczem i kałem (wyższe pH skóry, enzymy i amoniak uszkadzające ochronną barierę skórną), wysoką wilgotnością, a także mechaniczne tarcia pieluszki. Czasami do podrażnień może dochodzić na skutek stosowania popularnych dziś nasączanych chusteczek. Problemy ze skórą szczególnie nasilają się podczas biegunki bądź infekcji układu moczowego. Zapobieganie jest jednak bardzo proste. Należy pamiętać
o dokładnym obmywaniu – najlepiej czystą wodą – u dziewczynek wykonywanym „od przodu ku tyłowi, nie rozchylając warg sromowych, z kolei u chłopców bez zsuwania napletka. Ważną rolę odgrywa również częste zmienianie pieluszki, a także stosowanie preparatów ochronnych lub leczących. Nie należy również zapominać o korzystnym wpływie powietrza. Przed nałożeniem świeżej pieluszki zaleca się kilka razy dziennie wietrzyć pośladki dziecka.

Fot. Materiały prasowe

Fot. Materiały prasowe

Problemy skórne

To najczęściej potówki. Te powstają w wyniku działania wysokiej temperatury w wilgotnym środowisku. Występują najczęściej z powodu przegrzania dziecka. Potówki najłatwiej zaobserwować można na twarzy i w okolicy fałdów skórnych maluszka. W przypadku bardzo nasilonych zmian pomaga kąpiel w roztworze nadmanganianu potasu. Najczęściej jednak ustępują one samoistnie po zapewnieniu odpowiedniej temperatury dziecku poprzez właściwe ubieranie i właściwą pielęgnację

Innym problemem są odparzenia – szczególnie widoczne w okolicy zgięć skórnych i okolicy pieluszkowej. W tym przypadku istotna okazuje się profilaktyka, gdyż zdecydowanie łatwiej zapobiegać oparzeniom, niż je leczyć. Chcąc zapobiegać powstawaniu odparzeń uwagę powinniśmy skierować w stronę kremów i maści pielęgnacyjnych. Do pielęgnacji miejsc około pieluszkowych polecane są maści z witaminą F, które wspierają niedojrzałą skórę niemowlęcia. Warto jest sięgnąć po maść pielęgnacyjną alantandermoline z witaminą F, która zawiera alantoinę, d-pantenol oraz pielęgnacyjne oleje roślinne bogate w witaminę F. Dzięki temu maść skutecznie pielęgnuje i chroni delikatną, wrażliwą, skłonną do podrażnień i odparzeń skórę niemowlaka. Polecana od 28 dnia życia dziecka.

Bardzo ważna jest ochrona przed promieniami UV zwłaszcza u dzieci, aby zapobiegać oparzeniom słonecznym. Pamiętać należy o regularnej aplikacji preparatów z wysokim filtrem.


 

Trzecia edycja kampanii Położna na medal_Partnerzy merytoryczniPołożna na Medal

to prowadzona od 2014 roku kampania społeczno-edukacyjna zwracająca uwagę na kwestie związane z koniecznością podnoszenia standardów i jakości opieki okołoporodowej

w Polsce poprzez edukację i promocję dobrych praktyk. Istotną kwestią kampanii jest również podnoszenie świadomości społecznej na temat roli położnych w opiece okołoporodowej.

Jednym z kluczowych elementów kampanii jest konkurs na najlepszą położną w Polsce. Zgłoszenia do tegorocznej, czwartej edycji konkursu przyjmowane są od 1 kwietnia do 31 lipca 2017 r. Głosy na nominowane położne można oddawać od 1 kwietnia do 31 grudnia 2017 roku. Nominacje i głosy odbywają się na stronie www.poloznanamedal2017.pl

Patronat honorowy nad kampanią i konkursem objęła Naczelna Rada Pielęgniarek i Położnych. Patronat merytoryczny sprawują: Polskie Towarzystwo Położnych, Fundacja Rodzić po Ludzku oraz Stowarzyszenie Dobrze Urodzeni. Mecenasem kampanii jest marka Alantan Plus.


Czwarta edycja kampanii społeczno-edukacyjnej „Położna na medal” rozpoczęta

Połozna na medal
Połozna na medal
11 kwietnia 2017
Położna z powołania
Fot. iStock / MartinPrescott

Rozpoczęła się 4. edycja kampanii społeczno-edukacyjnej „Położna na medal”. Celem kampanii jest podnoszenie świadomości, jaką dzisiaj położne odgrywają w opiece okołoporodowej. Integralnym elementem kampanii jest konkurs na najlepszą położną. Zgłoszenia do konkursu odbywają się od 1 kwietnia do 31 lipca. Głosy można oddawać przez cały czas trwania  kampanii, czyli do 31 grudnia. Nominacje i głosy przyjmowane są na stronie www.poloznanamedal2017.pl 

Startując trzy lata temu z kampanią, chcieliśmy podkreślać rolę położnej w okresie okołoporodowym. Edukować, jakie prawa ma kobieta w ciąży i jakie może mieć oczekiwania. I ten cel nadal się nie zmienił. Promujemy nowoczesne standardy opieki okołoporodowej, zgodne zarówno z przyjętymi wymaganiami przez środowisko położnicze i medyczne, jak i oczekiwaniami pacjentów. Poruszamy tematy, o których nie zawsze mówi się głośno – mówi Iwona Barańska z Akademii Malucha Alantan, pomysłodawcy i organizatora kampanii. Za tymi działaniami stoją położne, to one są wsparciem, pomocą i przyjacielem rodziny. To one są Ambasadorkami naszej kampanii. Z roku na rok jest ich coraz więcej. Przez 3 edycje wyłoniliśmy 9 najlepszych położnych w Polsce oraz 80 najlepszych położnych w województwach. A przed nami kolejna edycja konkursu i kolejne Położne na medal – dodała Barańska.

Integralnym elementem kampanii, rozpoczętej 1 kwietnia, jest ogólnopolski konkurs, w którym wyłonione zostaną 3 najlepsze położne w kraju oraz po jednej położnej z każdego województwa. W tegorocznej edycji konkursu położne można nominować od 1 kwietnia do 31 lipca, a samo głosowanie trwa od 1 kwietnia do 31 grudnia. Zgłoszenia i głosy przyjmowane są na stronie www.poloznanamedal2017.pl

205x142-loga_CC

Pomysłodawcą kampanii jest Akademia Malucha Alantan, która od lat angażuje się w propagowanie bezpiecznego i zdrowego stylu wśród rodzin i podnoszenie świadomości związanej z opieką okołoporodową i wychowaniem dzieci.

Patronat honorowy na trzecią edycją objęła Naczelna Rada Pielęgniarek i Położnych. Partnerami merytorycznymi zostali: Polskie Towarzystwo Położnych, Fundacja Rodzić po Ludzku, Stowarzyszenie Dobrze Urodzeni. Mecenasem kampanii jest marka Alantan Plus.